Geschreven door Dan Gabriel Miclos, DG Advisory · Geverifieerd: 7 oktober 2026 · 17 min leestijd
Een zelfstandige in bijberoep is iemand die voor eigen rekening werkt naast een job als werknemer van minstens halftijds. Zelfstandige betekent dat je geen werkgever hebt voor die activiteit, bijberoep dat het een nevenactiviteit is. Voor je start, sluit je aan bij een sociaal verzekeringsfonds voor zelfstandigen. Je schrijft je ook in bij de KBO, de Kruispuntbank van Ondernemingen. In 2026 betaal je geen sociale bijdragen als je netto-inkomen uit de activiteit onder 1.922,16€ per jaar blijft. Vanaf 1.922,16€ betaal je 20,5% op je hele netto-inkomen, plus de beheerskosten van je fonds.
| Netto-inkomen uit de activiteit, per jaar (2026) | Sociale bijdrage | Rechten in het stelsel van de zelfstandigen |
|---|---|---|
| minder dan 1.922,16€ | 0€ | Geen extra rechten. Je houdt de rechten uit je job |
| van 1.922,16€ tot minder dan 17.374,08€ | 20,5% op het hele inkomen, minstens 98,51€ per kwartaal | Geen extra rechten. Je houdt de rechten uit je job |
| van 17.374,08€ tot 75.024,54€ | 20,5%, zoals een zelfstandige in hoofdberoep | In principe dezelfde als in hoofdberoep |
| het deel tussen 75.024,54€ en 110.562,42€ | 14,16% op dat deel | In principe dezelfde als in hoofdberoep |
| het deel boven 110.562,42€ | Niets extra. Hoogstens 5.103,05€ per kwartaal | In principe dezelfde als in hoofdberoep |
De grenzen en percentages zijn die van het RSVZ voor 2026. Het RSVZ is het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen. De bedragen gelden voor 2026 en bevatten de kosten van je fonds niet.
Het RSVZ noemt drie situaties waarin je zelfstandige activiteit een bijberoep is.
| Jouw situatie | Statuut |
|---|---|
| Werknemer, voltijds of minstens halftijds | Bijberoep |
| Werknemer, minder dan halftijds | Hoofdberoep |
| Uitzendkracht | Bijberoep, met minstens 235 uren per kwartaal |
| Je krijgt een werkloosheidsuitkering | Bijberoep alleen onder de voorwaarden van de RVA: Springplank naar zelfstandige of voortzetting van een oudere activiteit |
| Je bent arbeidsongeschikt, met een uitkering van het ziekenfonds | Bijberoep alleen met de toelating van de adviserend arts van het ziekenfonds |
| Student | Apart statuut: student-zelfstandige |
| Gepensioneerde | Aparte regels, volgens leeftijd, loopbaan en soort pensioen |
Hoofdberoep betekent dat je zelfstandige activiteit je hoofdactiviteit is. Daar betaal je in 2026 minstens 890,42€ per kwartaal, tenzij je primostarter bent. Primostarter ben je in de eerste vier kwartalen van je eerste hoofdberoep: dan ligt het minimum lager. VLAIO raadt aan om voor de start advies op maat te vragen bij een sociaal verzekeringsfonds.
Sociale bijdragen zijn een percentage van je netto beroepsinkomen. Het RSVZ omschrijft dat zo: je bruto-inkomen uit de activiteit min je beroepskosten en beroepsverliezen. De fiscus stelt het bedrag vast. Je betaalt in drie stappen.
Verwacht je een hoger inkomen? Je kan altijd hogere voorlopige bijdragen betalen, zonder aanvraag. Zo vermijd je een grote regularisatie. Verwacht je een inkomen onder 1.922,16€ per jaar? Je kan een voorlopige bijdrage van 0€ vragen. Je fonds moet akkoord gaan en jij levert objectieve bewijzen. Blijkt je echte inkomen toch hoger, dan betaal je het verschil en verhogingen erbovenop.
De voorbeelden gebruiken de percentages van 2026 en bevatten de kosten van je fonds niet.
Je behoudt de sociale rechten die je via je job als werknemer hebt, zo staat bij het RSVZ. Zolang je niets of weinig betaalt, bouw je geen rechten als zelfstandige op. Je houdt de rechten uit je job. Vanaf 17.374,08€ netto-inkomen per jaar betaal je zoals in hoofdberoep. Dan bouw je in principe dezelfde rechten op als een zelfstandige in hoofdberoep. Die rechten worden niet zomaar opgeteld bij je rechten als werknemer. Vraag je fonds hoe de cumulatieregels werken. Vrijwillig hogere bijdragen openen geen rechten. Pensioen: voor bijdragen in bijberoep krijg je geen pensioen als zelfstandige. Betaalde je aan het tarief van een hoofdberoep, dan kan je pensioenrechten hebben. Het RSVZ onderzoekt dat automatisch, ruim een jaar voor je wettelijke pensioenleeftijd. Woon je dan in het buitenland, bijvoorbeeld in Roemenië? Dan dien je zelf een pensioenaanvraag in. Het overbruggingsrecht is de steun voor de zelfstandige die zijn activiteit gedwongen moet onderbreken of stopzetten. Je krijgt het alleen als je bijdragen als hoofdberoep verschuldigd was in het kwartaal van de stopzetting en de drie kwartalen ervoor. Als zelfstandige moet je aangesloten zijn bij een ziekenfonds. Via je job ben je dat al: vraag of het nog iets van je nodig heeft.
Je inkomen uit bijberoep wordt bij je loon geteld. VLAIO waarschuwt dat je zo in hogere belastingtarieven kan komen. De schijven voor de inkomsten van 2026 publiceert de FOD Financiën.
| Belastbaar inkomen van 2026 | Belastingtarief |
|---|---|
| tot 16.720€ | 25% |
| van 16.720€ tot 29.510€ | 40% |
| van 29.510€ tot 51.070€ | 45% |
| meer dan 51.070€ | 50% |
De belastingvrije som bedraagt 11.180€ voor de inkomsten van 2026. Zelfstandigen die geen voorafbetalingen doen, riskeren een belastingvermeerdering, schrijft de FOD Financiën. De vrijstelling van vermeerdering voor beginners geldt alleen voor wie in hoofdberoep start. Met inkomsten als zelfstandige heb je een andere termijn voor je aangifte dan een werknemer. Je vindt die in de gids over de personenbelasting. Welke kosten je mag aftrekken en hoeveel je vooraf betaalt: vraag het na bij je boekhouder.
Je ondernemingsnummer is ook je btw-nummer. Voor je start, ga je na of je activiteit onder de btw valt, schrijft de FOD Economie. De btw-identificatie is gratis als je ze rechtstreeks bij de FOD Financiën aanvraagt. Doet een ondernemingsloket het voor jou, dan is die dienst betalend. De vrijstellingsregeling is de btw-vrijstelling voor kleine ondernemingen. Je kan ze vragen als je omzet niet hoger is dan 25.000€ per jaar, exclusief btw. In het jaar waarin je start, daalt de grens in verhouding tot de dagen die al voorbij zijn. Het voorbeeld van de FOD Financiën: wie op 1 juli 2026 start, heeft een grens van 12.603€ tot 31 december. Doe je werk in onroerende staat, dan kan je de regeling niet gebruiken. Dat geldt ook voor ondernemingen die een geregistreerd kassasysteem moeten gebruiken en voor de levering van oude materialen. In de vrijstellingsregeling trek je geen btw af. Je dient elk jaar een klantenlisting in, uiterlijk op 31 maart. De andere regels staan in de gids over btw. Hoe je facturen opmaakt en verstuurt, lees je in de gids over facturen.
De stappen hieronder zijn die uit de lijst van de FOD Economie. Volgens VLAIO zijn ze bijna dezelfde als voor een hoofdberoep.
Het ondernemingsloket schrijft je in bij de KBO en je krijgt een ondernemingsnummer. Het nummer bestaat uit tien cijfers. De inschrijving kost 111,50€ voor één vestigingseenheid. Elke bijkomende vestigingseenheid kost nog eens 111,50€. Dat zijn de prijzen van begin 2026, gepubliceerd door de FOD Economie. Voor aanvullende diensten, zoals de aansluiting bij een fonds, bepaalt elk loket zelf zijn tarieven. Als Roemeens burger heb je geen beroepskaart nodig. Die geldt voor wie geen onderdaan is van de Europese Economische Ruimte of Zwitserland. Je beroepsbekwaamheid moet je alleen bewijzen voor een aantal activiteiten en alleen als je zetel in Wallonië of in Brussel ligt. Voor sommige activiteiten heb je eigen vergunningen nodig, bijvoorbeeld als je met voeding werkt. Vraag aan het loket wat je nodig hebt.
Sluit je te laat aan, dan riskeer je een administratieve boete van 500€ tot 2.000€. Je krijgt een aanmaning die je 30 dagen geeft om aan te sluiten. Doe je dat niet, dan word je automatisch lid van de Nationale Hulpkas, het fonds van het RSVZ.
De FOD WASO somt de verplichtingen van de werknemer op. Je maakt geen zakengeheimen bekend en je doet niet aan oneerlijke concurrentie, tijdens de overeenkomst en erna. Let op als je als zelfstandige voor je eigen werkgever wil werken. Gelijkaardige prestaties als die uit je contract gelden ook als werk in loondienst. Twijfel je over je geval? Vraag het na bij je boekhouder en bij je fonds.
Zonder een job van minstens halftijds en zonder een voldoende hoog vervangingsinkomen ben je niet meer in bijberoep. Je gaat dan over naar hoofdberoep vanaf de eerste dag van het kwartaal waarin de wijziging zich voordoet. Het voorbeeld van VLAIO: je stopt op 1 mei als werknemer en je bent zelfstandige in hoofdberoep vanaf 1 april. Vanaf dan betaal je bijdragen als hoofdberoep: 890,42€ per kwartaal in 2026, tenzij je primostarter bent. Je bent primostarter als je de voorbije 20 kwartalen niet in hoofdberoep was, en de overstap uit bijberoep telt mee. Dan betaal je voorlopig 771,90€ in het eerste kwartaal. Op aanvraag, met een inkomen onder 8.972,07€ per jaar, is de minimumbijdrage van de eerste vier kwartalen 459,82€ per kwartaal. Zie de gids over zelfstandige of werknemer. Verwittig meteen je fonds. Je bent verplicht om elke wijziging in je werksituatie te melden. Vraag je een werkloosheidsuitkering en wil je je activiteit houden? De RVA vraagt alle voorwaarden hieronder tegelijk.
Springplank naar zelfstandige is de maatregel van de RVA waarmee je je werkloosheidsuitkering behoudt terwijl je een zelfstandige nevenactiviteit start. Het voordeel duurt hoogstens 12 maanden en wordt niet verlengd. Het loopt alleen zolang je recht hebt op werkloosheidsuitkeringen. De voorwaarden staan op de pagina van de RVA en je moet ze allemaal tegelijk vervullen.
Niet voor het statuut. Je inkomen verandert alleen je bijdrage: vanaf 17.374,08€ netto per jaar betaal je zoals een zelfstandige in hoofdberoep.
Voor gelijkaardige prestaties als die uit je contract geld je als werknemer voor al je werk. Vraag het aan je fonds voor je iets tekent.
Voor verminderde bijdragen niet. Betaalde je aan het tarief van een hoofdberoep, dan kan je rechten hebben, en het RSVZ onderzoekt dat automatisch voor je pensioen.
Je meldt het binnen 15 dagen aan je fonds. Je gegevens in de KBO werk je zelf bij binnen 1 maand, via een ondernemingsloket of, in bepaalde gevallen, gratis in de toepassing My Enterprise.
Er bestaat een apart statuut, student-zelfstandige, dat je bij je fonds aanvraagt. In 2026 betaal je geen bijdragen onder 8.687,04€ netto-inkomen per jaar.
VLAIO noemt de flexi-job, verenigingswerk en diensten via een erkend deeleconomieplatform. Elk heeft zijn eigen voorwaarden.