Geschreven door Dan Gabriel Miclos, DG Advisory · Geverifieerd: 25 september 2026 · 9 min leestijd
De eerste stappen in België zijn de formaliteiten die je in de eerste maanden na je verhuis regelt. De eerste stap is de inschrijving bij de gemeente: je hebt 3 maanden na aankomst.
Sinds 1 september 2025 ga je alleen met een volledig dossier naar de gemeente. Ontbreekt er een document, dan wordt de aanvraag niet in overweging genomen. De andere stappen volgen daarna, in de volgorde van de tabel.
| Stap | Wat je doet | Wanneer |
|---|---|---|
| 1 | Je schrijft je in bij de gemeente | binnen 3 maanden na aankomst, met een volledig dossier |
| 2 | Je krijgt een bijlage 19 | bij het indienen van het dossier of na de adrescontrole, afhankelijk van de stad |
| 3 | Je krijgt je EU-verblijfskaart | nadat je verblijf erkend is |
| 4 | Je hebt een rijksregisternummer | zodra de gemeente je in het Rijksregister inschrijft |
| 5 | Je sluit aan bij een ziekenfonds | na de inschrijving, vóór je eerste doktersbezoek |
| 6 | Je opent een bankrekening | zodra de bank je documenten aanvaardt |
| 7 | Je activeert itsme | met je verblijfskaart en een kaartlezer |
| 8 | Je activeert My eBox | zodra je itsme hebt |
| 9 | Je werkt of schrijft je in bij VDAB | zonder arbeidskaart |
| 10 | Je kiest een huisarts en opent een GMD | in de eerste maanden |
| 11 | Je schrijft je kinderen in op school en vraagt het Groeipakket aan | zodra je een adres hebt |
Verhuis je als Roemeen voor meer dan drie maanden naar België, dan vraag je bij de gemeente waar je woont een verklaring van inschrijving aan. De termijn is 3 maanden na aankomst, volgens IBZ, de federale dienst Binnenlandse Zaken. Vraag je die niet op tijd aan, dan riskeer je een administratieve boete van 200 euro.
Sinds 1 september 2025 moet het dossier volledig zijn op het moment van de aanvraag. De regel komt uit het koninklijk besluit van 12 december 2023, van toepassing sinds 1 september 2025, en geldt in elke gemeente. Ontbreekt er een document, dan krijg je een bijlage 19quinquies: de aanvraag wordt niet in overweging genomen, maar dat is geen weigering van verblijf. De gemeente moet je ook een bijlage 3ter aanbieden, de melding voor een verblijf van maximaal drie maanden. Binnen drie maanden kun je een nieuwe aanvraag indienen, met een volledig dossier.
Welke documenten je nodig hebt, hangt af van je situatie. Voor een werknemer vraagt Gent een geldige identiteitskaart of paspoort en een arbeidscontract of werkgeversattest (bijlage 19bis). Je schrijft je in op het adres waar je echt woont, want de politie komt dat controleren.
De pagina van IBZ beschrijft nog de oude regel, met drie maanden extra voor ontbrekende documenten. Wij volgen het koninklijk besluit van 12 december 2023, zoals Vreemdelingenrecht.be en de stad Antwerpen het uitleggen. De stappen in detail: de inschrijving bij de gemeente, stap voor stap.
De bijlage 19 is het document dat aantoont dat je je inschrijving als EU-burger hebt aangevraagd. Wanneer je ze krijgt, verschilt van stad tot stad. In Antwerpen krijg je ze zodra je dossier volledig is. In Gent controleert de politie eerst je adres, daarna krijg je de bijlage 19 op de afspraak voor je kaart.
De EU-kaart is de elektronische verblijfskaart voor EU-burgers die langer dan drie maanden blijven. Ze verving op 11 oktober 2021 de oude E-kaart en is maximaal 5 jaar geldig. De Dienst Vreemdelingenzaken (DVZ) heeft 6 maanden om te beslissen. Beslist DVZ niet op tijd, dan is je verblijfsrecht erkend. De prijs van de kaart bepaalt de gemeente: in Gent 33 euro. Meer uitleg: de EU-verblijfskaart.
Na 5 jaar ononderbroken verblijf heb je duurzaam verblijfsrecht. Dan vraag je bij de gemeente de EU+-kaart aan, die 10 jaar geldig is.
Het rijksregisternummer is je unieke nummer in het Rijksregister. Ook vreemdelingen met een wettig verblijf staan in dat register. De gemeente schrijft je erin in nadat je een volledig dossier hebt ingediend. Het nummer heeft 11 cijfers: je geboortedatum, een volgnummer en twee controlecijfers. Je vindt het op je elektronische kaart of je vraagt het op bij de dienst Burgerzaken van de gemeente.
Het ziekenfonds is de instelling die je dokter en je geneesmiddelen terugbetaalt. Het RIZIV is duidelijk: om recht te hebben op terugbetaling moet je aansluiten. Je kiest een van de vijf landsbonden van ziekenfondsen of de HZIV, de openbare kas. Ziekenfondsen vragen lidgeld voor hun aanvullende diensten. De HZIV vraagt geen lidgeld, maar biedt ook geen aanvullende verzekering. Hoe je kiest: het ziekenfonds, stap voor stap.
Elke bank beslist zelf welke documenten ze vraagt, op basis van het risico dat ze inschat. Dat schrijft de Nationale Bank van België (NBB). Myria somt de aanvaarde documenten op: paspoort, identiteitskaart en elektronische verblijfskaarten. De bijlage 19 staat niet in die lijst en geen enkele officiële bron verplicht de bank om ze te aanvaarden. Heb je alleen een bijlage 19, vraag de bank dan vooraf of ze die aanvaardt.
Woon je wettig in een EU-lidstaat, dan heb je recht op een basisbankdienst. De bank mag je alleen weigeren in vier gevallen die in de wet staan. Meer uitleg: een bankrekening openen en de basisbankdienst.
itsme is de app waarmee je online je identiteit bewijst, bij de overheid en bij de bank. Met een EU-kaart activeer je ze op een computer, met je kaart, je pincode en een kaartlezer. De weg via de bank beschrijft itsme alleen voor de Belgische identiteitskaart. De stappen: itsme, zo activeer je het.
My eBox is de digitale brievenbus waarin overheidsdiensten je officiële documenten sturen. Je activeert ze vanaf 18 jaar, met een e-mailadres. Je logt in met itsme, de MyGov.be-app of je kaart en een kaartlezer. De stappen: My eBox, de brieven van de overheid online.
Als EU-burger heb je in België geen arbeidskaart nodig. Zoek je werk en woon je in Vlaanderen, dan schrijf je je in bij VDAB, de Vlaamse dienst voor arbeidsbemiddeling. Dat kan online of via het gratis nummer 0800 30 700, van maandag tot vrijdag, van 8:00 tot 16:30. De stappen: inschrijven bij VDAB. Vacatures met het loon erbij: roflandra.be/munca/joburi.
De huisarts is de eerste dokter bij wie je langsgaat. Vraag hem of haar een globaal medisch dossier (GMD) te openen. Voor jou is het gratis: het ziekenfonds betaalt de arts. Met een GMD betaal je minder uit eigen zak voor een consultatie. 's Nachts, in het weekend en op feestdagen bel je 1733, als je klacht niet levensbedreigend is. Bij levensgevaar bel je meteen 112. Meer uitleg: de huisarts en het GMD.
In België is er leerplicht voor alle kinderen van 5 tot 18 jaar. Het Groeipakket, de Vlaamse kinderbijslag, krijg je soms automatisch. Soms moet je het zelf aanvragen. Kom je uit het buitenland en krijg je het nog niet, dan vraag je het aan bij een uitbetaler, de instelling die de kinderbijslag betaalt. De stappen: je kinderen inschrijven op school en het Groeipakket.
De bijlage 19 is het bewijs dat je je inschrijving als EU-burger hebt aangevraagd. Je krijgt ze van de gemeente, en na erkenning volgt de EU-kaart.
Je krijgt een bijlage 19quinquies en de aanvraag wordt niet in overweging genomen. Het is geen weigering van verblijf, en volgens Vreemdelingenrecht.be kun je een nieuwe aanvraag indienen met een volledig dossier.
Geen enkele officiële bron verplicht de bank om ze te aanvaarden. Elke bank beslist op basis van risico, dus vraag het vooraf.
Nee. Als EU-burger heb je in België geen arbeidskaart nodig.
Op je elektronische kaart of bij de dienst Burgerzaken van de gemeente. Het heeft 11 cijfers, en de eerste zes zijn je geboortedatum.
Na 5 jaar ononderbroken verblijf in België. Je vraagt ze aan bij de gemeente en ze is 10 jaar geldig.