Basisbankdienst: je wettelijk recht op een basisbankrekening

Wie heeft recht op de basisbankdienst

Elke consument die legaal in een lidstaat van de Europese Unie verblijft, heeft recht op de basisbankdienst. Heb je de Roemeense nationaliteit of een wettig verblijfsrecht in de EU, dan val je daaronder.

De wet stelt geen inkomensvoorwaarde. De bank mag geen borg eisen en je niet laten uitleggen waarvoor je de rekening gebruikt. Ze mag je ook geen andere producten opleggen: een verzekering, een spaarrekening of een lening.

Welk identiteitsdocument de bank vraagt

De bank identificeert je volgens de antiwitwaswet. Welk document ze vraagt, hangt af van het risico dat ze inschat. Myria noemt onder meer het paspoort, de nationale identiteitskaart en de elektronische verblijfskaarten.

Bijlage 19, het document dat je van de gemeente krijgt, staat niet in de lijst van Myria. Geen enkele officiële bron die we lazen, zegt dat de bank ze moet aanvaarden. Neem je Roemeense identiteitskaart of paspoort mee en, als je die al hebt, je EU-verblijfskaart.

Wanneer de bank mag weigeren

De bank mag de basisbankdienst alleen weigeren in deze vier gevallen:

• je hebt al een basisbankdienst of een andere zichtrekening, bij je bank of bij een andere bank.
• je hebt al 6.000 euro op een rekening bij een andere bank.
• je hebt al kredietovereenkomsten voor minstens 6.000 euro.
• de aanvraag zou de wet tegen het witwassen van geld en de financiering van terrorisme schenden.

De drempels van 6.000 euro zijn aparte gronden: geld op een rekening bij een andere bank en kredieten. Heb je later in België een andere betaalrekening voor dezelfde diensten, dan mag de bank de basisbankdienst opzeggen.

Zo vraag je de basisbankdienst aan, stap voor stap

1. Ga naar de bank en zeg duidelijk dat je een basisbankdienst aanvraagt.
2. De bank geeft je een aanvraagformulier. Je vult het in zodat ze kan nagaan of je er recht op hebt.
3. Houd een kopie van het ingevulde formulier bij, met de datum waarop je het afgaf.
4. Weigert de bank, dan laat ze je dat uiterlijk 10 werkdagen na het volledige formulier weten. De beslissing moet gemotiveerd zijn.

Eén uitzondering: gaat het om openbare orde, openbare veiligheid of de antiwitwaswet, dan hoeft de bank de reden niet mee te delen. Voor ondernemingen eist de FOD Economie eerst drie weigeringen. Voor particulieren vragen de officiële bronnen geen eerdere weigeringen.

Wanneer de bank de rekening mag opzeggen

De bank mag de basisbankdienst opzeggen als:

• je veroordeeld bent voor oplichting, misbruik van vertrouwen, bedrieglijke bankbreuk of valsheid in geschrifte;
• je de rekening opzettelijk voor illegale doeleinden gebruikte;
• je meer dan 24 opeenvolgende maanden geen enkele betaling deed;
• je valse informatie gaf om de rekening te krijgen;
• je niet langer legaal in een lidstaat van de Europese Unie verblijft;
• je in België een andere betaalrekening hebt waarmee je de bankdiensten kunt gebruiken.

Gebruik de rekening af en toe, zodat je niet aan 24 maanden zonder enige betaling komt.

Wat als de bank weigert of niet antwoordt

De eerste stap is een schriftelijke klacht bij de klachtendienst van de bank. Ombudsfin beschouwt 30 dagen als een redelijke termijn voor een antwoord.

Geen oplossing? Dan schrijf je naar Ombudsfin, de ombudsdienst voor financiële diensten. Je hebt een jaar vanaf je klacht bij de bank. Adres: North Gate II, Koning Albert II-laan 8 bus 2, 1000 Brussel. Telefoon: +32 2 545 77 70. E-mail: ombudsman@ombudsfin.be.

Je kan de inbreuk ook melden bij de FOD Economie, via ConsumerConnect. De Economische Inspectie gebruikt meldingen voor controles, maar lost je persoonlijke geval niet op.

Basisbankdienst voor ondernemingen

De versie voor ondernemingen, zelfstandigen en diplomatieke zendingen heeft andere regels en een andere maximumprijs. De stappen staan in de gids over de business-bankrekening.

Veelgestelde vragen

Mag ik de basisbankdienst meteen bij de eerste bank aanvragen?

Ja. Voor particulieren vragen de officiële bronnen geen eerdere weigeringen. Je vraagt meteen het aanvraagformulier.

Wat kost de basisbankdienst in 2026?

Maximaal 20,34 euro per jaar, sinds 1 januari 2026, volgens Wikifin. Het bedrag wordt elk jaar geïndexeerd.

De bank rekent kosten aan voor verrichtingen aan het loket. Mag dat?

De eerste 36 manuele verrichtingen per jaar zitten in de maximumprijs. Daarboven mag de bank kosten aanrekenen.

Ik heb al een zichtrekening bij een andere bank. Kan ik een basisbankdienst vragen?

De bank mag weigeren: een andere zichtrekening, bij eender welke bank, is een wettelijke weigeringsgrond. Die grond vervalt als je die rekening niet meer hebt.

Mag de bank eisen dat ik ook een verzekering neem?

Nee. De bank mag de rekening niet koppelen aan andere producten, zoals een verzekering, een spaarrekening of een lening.

Kan ik de basisbankdienst voor mijn onderneming gebruiken?

Nee. Voor ondernemingen bestaat een aparte procedure bij de FOD Economie. Zie de gids over de business-bankrekening.

Verder lezen

• Een bankrekening openen in België
• Rekeningkosten en van bank veranderen
• De business-bankrekening
• Inschrijving bij de gemeente
• Eerste stappen in België

Bronnen

• FOD Economie: basisbankdienst voor particulieren: wie recht heeft, de vier weigeringsgronden, de opzegging, 10 werkdagen, 36 manuele verrichtingen, 19,24 euro geldig sinds 2024
• Wikifin (FSMA): de basisbankdienst: de maximumprijs van 20,34 euro sinds 1 januari 2026 en wat die dekt
• Myria: bankrekening of basisbankrekening openen: identificatiedocumenten, het aanvraagformulier, de antiwitwasuitzondering, artikelen VII.57, VII.59 en VII.59/1 van het Wetboek van economisch recht
• Ombudsfin: klacht indienen: eerst klagen bij de bank, 30 dagen, de termijn van een jaar
• ConsumerConnect: meld ons iets: melden bij de FOD Economie en de grenzen daarvan
• FOD Economie: basic banking service for businesses: de drie weigeringen die ondernemingen nodig hebben