Geschreven door DG Advisory · RoFlandra · Geverifieerd: 25 september 2026 · 10 min leestijd
De inschrijving bij de gemeente is de aanvraag waarmee je aangeeft dat je langer dan drie maanden in België verblijft. Als Roemeense burger doe je dat bij de dienst Burgerzaken van de gemeente waar je woont.
Je hebt drie maanden na aankomst om de aanvraag in te dienen. Sinds 1 september 2025 moet je dossier volgens de wet volledig zijn op de dag van je aanvraag, in elke gemeente. Bij de aanvraag krijg je bijlage 19, het bewijs dat je je inschrijving hebt aangevraagd.
| Jouw situatie | Termijn | Wat je krijgt |
|---|---|---|
| Je blijft minder dan drie maanden in België | 10 dagen na aankomst | bijlage 3ter, melding van aanwezigheid |
| Je verhuist naar België voor meer dan drie maanden | drie maanden na aankomst | bijlage 19, daarna de EU-kaart |
| Je bent al ingeschreven en verhuist naar een ander adres | 8 werkdagen na de verhuizing | een nieuwe adrescontrole |
IBZ, de FOD Binnenlandse Zaken, legt de regel voor EU-burgers vast. Blijf je langer dan drie maanden, dan schrijf je je binnen drie maanden na aankomst in bij de gemeente. Blijf je korter, dan meld je je binnen 10 dagen aan en krijg je bijlage 3ter.
Belgium.be, het federale portaal, zegt iets anders: vreemdelingen die langer dan drie maanden blijven, melden zich binnen acht dagen. Die pagina is algemeen, voor alle vreemdelingen. Wij volgen IBZ, dat specifiek over EU-burgers gaat.
Vraag je de inschrijving niet op tijd aan, dan kan je een administratieve boete van 200€ krijgen. Maak dus in de eerste week een afspraak, ook al is de termijn langer.
Als EU-burger heb je in vijf situaties verblijfsrecht voor meer dan drie maanden. Voor elke situatie toon je andere bewijzen. Iedereen brengt een geldige Roemeense identiteitskaart of een geldig paspoort mee.
| Jouw situatie | Wat je extra toont |
|---|---|
| Werknemer | het arbeidscontract of het werkgeversattest, bijlage 19bis |
| Zelfstandige | een uittreksel uit de KBO, het ondernemingsregister, en het bewijs van aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds |
| Werkzoekende | je inschrijving bij VDAB of kopieën van je sollicitaties |
| Student | een inschrijvingsbewijs van een erkende onderwijsinstelling, een verklaring op eer over voldoende bestaansmiddelen, een volledige ziektekostenverzekering |
| Met eigen middelen | bewijs van voldoende bestaansmiddelen, zonder vast bedrag, en een volledige ziektekostenverzekering |
De EU-regel is duidelijk: de gemeente mag geen andere documenten vragen dan die voor jouw situatie. Sommige gemeenten vragen ook een recente pasfoto, zoals Izegem.
Bij werknemers tellen de uren en de duur. Gent vraagt een contract van minstens drie maanden en 12 uur per week. Het Hof van Justitie van de EU aanvaardde ook 10 uur per week als reële arbeid. Heb je een klein contract, vraag dan aan de gemeente hoe ze het beoordeelt.
Zoek je werk, dan heb je in totaal negen maanden vanaf je binnenkomst in België. Na negen maanden mag je blijven als je aantoont dat je nog werk zoekt en een reële kans maakt. De eerste concrete stap is je inschrijving bij VDAB, de Vlaamse dienst voor arbeidsbemiddeling. De stappen staan in de VDAB-gids.
Tot augustus 2025 kreeg je bijlage 19 en had je daarna drie maanden om ontbrekende documenten te bezorgen. Voor aanvragen vanaf 1 september 2025 is de regel veranderd. Nu leg je alle documenten meteen voor op de dag van je aanvraag.
Is het dossier onvolledig, dan neemt de gemeente de aanvraag niet in overweging en word je niet ingeschreven. Heb je nog niet alle documenten, dan kan je in de plaats bijlage 3ter vragen, de melding van aanwezigheid, en heb je drie maanden om ze te verzamelen.
De regel komt uit het koninklijk besluit van 12 december 2023, dat sinds 1 september 2025 geldt via het ministerieel besluit van 4 juli 2025 (Belgisch Staatsblad, 24 juli 2025). De IBZ-pagina en de procedurepagina van Vreemdelingenrecht.be beschrijven nog de oude regel, maar Vreemdelingenrecht.be bevestigt de nieuwe regel in een apart nieuwsbericht. Vraag vóór je afspraak de exacte lijst van je gemeente.
1. De afspraak. Je maakt een afspraak bij Burgerzaken, online of telefonisch. Gebruik de wachttijd om alle documenten te verzamelen.
2. De aanvraag. Je dient het volledige dossier in en ondertekent de aanvraag (verklaring van inschrijving). Je krijgt bijlage 19 en komt in het wachtregister.
3. De adrescontrole. De wijkagent komt langs op je adres om na te gaan of je er echt woont. Is de controle positief, dan ga je over naar het vreemdelingenregister.
4. De beslissing. De gemeente of DVZ (Dienst Vreemdelingenzaken) erkent je verblijfsrecht. DVZ heeft zes maanden na je aanvraag om te beslissen. Zonder beslissing binnen die termijn geldt je verblijfsrecht als erkend.
5. De EU-kaart. In afwachting van de kaart krijg je een voorlopig papier, bijlage 8ter. Daarna vraag je de elektronische EU-kaart aan, de vroegere E-kaart. De pincodes krijg je thuis met de post.
De volgorde verschilt van gemeente tot gemeente. In Gent vul je eerst een onlineformulier in, daarna komt de politie. Pas dan krijg je de uitnodiging voor een afspraak en bijlage 19.
Je verblijfsrecht is onbeperkt, maar de eerste vijf jaar voorwaardelijk. Die vijf jaar tellen vanaf de datum op je bijlage 19.
De wijkagent is de politieagent van je wijk die je opgegeven adres controleert. Zonder positieve controle ga je niet over van het wachtregister naar het vreemdelingenregister.
Zet je naam op de brievenbus en op de deurbel. Vind je een briefje van de politie, bel dan dezelfde dag nog.
Geef alleen het adres op waar je echt woont. Dezelfde controle volgt als je later verhuist: je hebt 8 werkdagen om je nieuwe adres te melden. De stappen staan in de gids over adreswijziging.
Het rijksregisternummer is je nummer in het Belgische Rijksregister. Het telt 11 cijfers, en de eerste zes geven je geboortedatum weer. Met een volledig dossier volgt na bijlage 19 de inschrijving in het Rijksregister, schrijft Atlas.
Het BIS-nummer telt ook 11 cijfers. Je krijgt het als je banden hebt met België zonder in het Rijksregister te staan, bijvoorbeeld als grensarbeider. Heb je hier vóór je inschrijving gewerkt, dan heb je er misschien al een.
De EU-kaart is de elektronische verblijfskaart voor EU-burgers. Elke gemeente bepaalt de prijs. De EU-regel: ze mag niet meer kosten dan de identiteitskaart van een Belg.
| Gemeente | EU-kaart, gewone procedure | Bron en datum |
|---|---|---|
| Gent | 33€, dringende procedure 163€ | stad.gent, gelezen op 25.09.2026 |
| Turnhout | 26,20€, vanaf 12 jaar | turnhout.be, tarief voor 2026 |
Het inschrijvingsdossier is gratis in Gent en in Kortrijk. De EU-kaart is vijf jaar geldig. Na vijf jaar ononderbroken legaal verblijf heb je automatisch duurzaam verblijfsrecht.
De weigering komt op een formulier dat bijlage 20 heet. Ze kan samengaan met een bevel om het grondgebied te verlaten: dan heb je 30 dagen om te vertrekken.
Je kan de weigering aanvechten bij de RvV (Raad voor Vreemdelingenbetwistingen), de rechtbank voor vreemdelingen. Weigert DVZ je ten gronde, dan schorst het beroep de beslissing automatisch. Zoek een advocaat vreemdelingenrecht zodra je de weigering krijgt.
Er bestaat ook een beslissing tot niet-inoverwegingname, bijlage 19quinquies. Die krijg je als je je nationaliteit niet kan bewijzen of als je dossier onvolledig is; de gemeente noteert erop welke documenten ontbreken. Het is geen weigering van je verblijfsrecht. In de eerste drie maanden mag je hier blijven en werken. Je kan ook een nieuwe aanvraag doen, met een volledig dossier.
Bijlage 19 toont alleen dat je je inschrijving hebt aangevraagd. Voor je identiteit gebruik je verder je Roemeense identiteitskaart of je paspoort.
Het arbeidscontract komt vóór de inschrijving, niet erna: het is een van de documenten die je bij de aanvraag toont. Tot je inschrijving mag je als EU-burger drie maanden blijven en werk zoeken met alleen je identiteitsdocument.
Voor een bankrekening beslist elke bank zelf welke documenten ze aanvaardt. Vraag vooraf of ze bijlage 19 aanvaardt. De stappen staan in de gids over een bankrekening openen.
Nee. Voor een EU-burger is de termijn drie maanden, volgens IBZ. Maak toch zo snel mogelijk een afspraak.
Nee. Voor aanvragen vanaf 1 september 2025 neemt de gemeente alleen een volledig dossier in overweging. Ontbreekt er een document, dan krijg je bijlage 19quinquies. Vraag vóór je afspraak de exacte lijst.
Dat hangt af van de gemeente: 33€ in Gent en 26,20€ in Turnhout. Ze mag niet meer kosten dan de identiteitskaart van een Belg.
DVZ heeft zes maanden na je aanvraag. Zonder beslissing binnen die termijn geldt je verblijfsrecht als erkend.
Dat hangt af van de bank, want elke bank beslist zelf welke documenten ze aanvaardt. Vraag het vooraf, voor je naar het kantoor gaat.
Je meldt je nieuwe adres binnen 8 werkdagen bij je nieuwe gemeente. De wijkagent komt opnieuw controleren.