Geschreven door DG Advisory · RoFlandra · Geverifieerd: 7 oktober 2026 · 11 min leestijd
Een adreswijziging is de aangifte waarmee je aan de gemeente meldt dat je verhuisd bent. Je hebt 8 werkdagen, te tellen vanaf de dag waarop je echt op het nieuwe adres woont. Je doet de aangifte bij de gemeente waar je bent gaan wonen, online of aan het loket. De verplichting geldt ook als je twee straten verder verhuist, binnen dezelfde gemeente. Na de aangifte controleert de wijkagent of je er echt woont. Daarna nodigt de gemeente je uit om je kaart te laten aanpassen of vervangen.
| Wat gebeurt er | Termijn | Waar |
|---|---|---|
| Je geeft je verhuis aan | 8 werkdagen nadat je op het nieuwe adres woont | Bij de nieuwe gemeente: het digitaal loket of de dienst Burgerzaken |
| De woonstcontrole | 15 werkdagen na de aangifte | Op het nieuwe adres, door de wijkagent of een ambtenaar |
| De nieuwe gemeente verwittigt de vorige | 1 maand na de aangifte | Tussen de twee gemeenten, zonder jou |
| Je laat je kaart aanpassen of vervangen | Zodra de gemeente je uitnodigt | Bij Burgerzaken, met je kaart en je pincode |
| Je vertrekt uit België | Uiterlijk de dag voor je vertrek | Bij de gemeente waar je ingeschreven bent |
De termijnen komen uit het koninklijk besluit van 16 juli 1992, artikel 7. Werkdagen zijn de dagen van maandag tot vrijdag, zonder de wettelijke feestdagen.
Je geeft je verhuis aan wanneer je van hoofdverblijfplaats verandert. De hoofdverblijfplaats is de plaats waar je gewoonlijk leeft, het grootste deel van het jaar.
Je kunt je verhuis op drie manieren aangeven.
De woonstcontrole is het onderzoek waarmee de gemeente vaststelt of je echt op het aangegeven adres woont. De wijkagent of een ambtenaar van de gemeente komt langs. Het koninklijk besluit geeft de gemeente 15 werkdagen na de aangifte. Hoe de controle verloopt, bepaalt elke gemeente in haar eigen verordening. De officiële pagina's zeggen niet of het bezoek vooraf wordt aangekondigd. Belgium.be noemt waar men naar kijkt: waar je na het werk naartoe gaat en waar de kinderen naar school gaan. Ook het energieverbruik, de telefoonkosten en de plaats waar de rest van het gezin verblijft tellen mee. Raakt de wijkagent er niet uit, dan mag de gemeente bij de leveranciers het water- en energieverbruik op het adres opvragen. Na een positieve controle schrijft de gemeente je in op het nieuwe adres, in haar register en in het Rijksregister. De datum van inschrijving is in de regel de datum van je aangifte. Doe je de aangifte per brief, dan telt de dag waarop de gemeente ze ontvangt. Toont de controle dat je er bij de aangifte nog niet woonde, dan kan de datum later vallen. Kwam er niemand langs binnen 15 werkdagen? Bel naar Burgerzaken en vraag hoe ver je dossier staat.
Na de controle past de gemeente het adres op de chip aan of vervangt ze je kaart. Ga naar Burgerzaken met je kaart en je pincode. Ook de kaarten van de andere gezinsleden worden aangepast. Uitzondering: de verblijfskaart van een kind jonger dan 12 jaar. Vlaanderen.be schrijft dat die kaart vervalt als het kind van adres verandert. Je vraagt bij de gemeente een nieuwe aan, samen met het kind. Het adres staat alleen op de chip, het is niet op de kaart gedrukt. De wet van 19 juli 1991, artikel 6, zegt dat zowel over de Belgische identiteitskaart als over de vreemdelingenkaart. Het koninklijk besluit voegt eraan toe dat je onverwijld bij de gemeente wordt uitgenodigd, waar je kaart wordt aangevuld of vervangen. De IBZ schrijft hetzelfde over de Belgische identiteitskaart: Belgen krijgen bij een verhuis geen nieuwe kaart en betalen er ook geen. De federale en Vlaamse pagina's noemen geen retributie voor het aanpassen van de chip. Vraagt je gemeente er een, dan vind je ze op haar website. Ken je je pincode niet meer? Zeg dat bij Burgerzaken op de eerste dag, wanneer je je verhuis aangeeft. Heb je een auto die in België ingeschreven is? Het inschrijvingsbewijs wordt bij een verhuis niet meer aangepast, schrijft Vlaanderen.be. Het adres van de dag van afgifte blijft erop staan.
Overheidsinstellingen krijgen je nieuwe adres uit het Rijksregister, zodra de gemeente de wijziging officieel heeft vastgelegd. De anderen verwittig je zelf, vanaf het moment dat je kaart is aangepast.
| Weten het automatisch | Verwittig je zelf |
|---|---|
| De socialezekerheidsinstellingen | Je werkgever |
| Het fonds dat je kinderbijslag uitbetaalt | Je bank en je verzekeraars |
| Het ziekenfonds (de mutualiteit) | De leveranciers van elektriciteit, gas en water |
| Het OCMW (openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn) | Telefoon, kabel en internet |
| De arbeidsongevallenverzekeraar | Je huisarts |
| De kas voor jaarlijkse vakantie | De VDAB (Vlaamse dienst voor arbeidsbemiddeling) en je uitbetalingskas voor werkloosheid, als je werk zoekt |
| De Vlaamse Belastingdienst | Het ondernemingsregister KBO, als je zaak op hetzelfde adres zit |
| De gewestelijke huisvestingsmaatschappijen | DogID of CatID, als je een gechipte hond of kat hebt |
Heb je een zaak met zetel thuis en verhuist ze mee? Je hebt 1 maand om het nieuwe adres in de KBO te laten inschrijven, bij een ondernemingsloket. Als je de verhuisdienst van bpost bestelt, stuurt die je brieven nog 4 maanden door naar je nieuwe adres. Belgium.be herinnert ook aan de meters en de naam op de bel. Je laat de meters voor water, gas en elektriciteit afsluiten of overdragen. Je haalt je naam van de oude bel en de oude brievenbus.
Als je je verhuis niet aangeeft, riskeer je een boete. Erger is dat de gemeente je van ambtswege kan afvoeren (afvoering van ambtswege): ze schrapt je uit de registers omdat ze je niet meer op je adres vindt. De IBZ schrijft wanneer het zover komt. Het buurtonderzoek toont dat je al meer dan 6 maanden ononderbroken afwezig bent. Je gaf geen verhuis en geen tijdelijke afwezigheid aan. De gemeente kent je nieuwe adres niet. De afvoering kan ook onmiddellijk volgen, wanneer op je adres al nieuwe bewoners ingeschreven zijn die niets met jou te maken hebben. Een adres waar je niet echt woont, is een fictief domicilie. De IBZ noemt de gevolgen: een weigering van inschrijving, een inschrijving in een andere gemeente of een afvoering. Ga je niet akkoord met de beslissing van de gemeente? Je hebt 30 kalenderdagen na de beslissing om het geschil schriftelijk voor te leggen aan de minister van Binnenlandse Zaken, bij de Algemene Directie Identiteit en Burgerzaken.
Een tijdelijke afwezigheid schrapt je inschrijving niet. Een afwezigheid van meer dan 3 maanden kun je aangeven bij Burgerzaken, op het formulier van de gemeente. Ze duurt hoogstens 1 jaar en kan één keer verlengd worden, tot 2 jaar dus. De voorwaarde is dat je een woning behoudt waar je op elk moment naar terug kunt. Een leerling of student ouder dan 16 jaar die nog ten laste is van zijn ouders, kan voor de duur van zijn studies bij zijn gezin ingeschreven blijven, als hij de afwezigheid aangeeft. Vertrek je voorgoed uit België? Je geeft je vertrek aan bij de gemeente waar je ingeschreven bent, uiterlijk de dag voor je vertrek. De gemeente laat de wijkagent controleren of je echt vertrokken bent. Voor wie geen Belg is, schrijft de IBZ dat de verblijfstitel onmiddellijk geannuleerd wordt, met de vermelding „vertrek naar het buitenland”. De uitzondering is het terugkeerrecht. Vraag ernaar bij de gemeente voor je vertrekt. De regels komen van de Dienst Vreemdelingenzaken, de federale dienst voor vreemdelingen.
Ja. Je doet de aangifte bij je gemeente binnen 8 werkdagen, en ook dan volgt er een woonstcontrole.
Nee. Belgium.be schrijft dat niemand anders de inschrijving kan tegenhouden als je daar je hoofdverblijfplaats hebt. Het telt waar je echt woont.
De gemeente verwittigt je en start de procedure voor de oude inschrijving. De IBZ schrijft dat jij toch op het adres ingeschreven kunt worden.
Nee. Het ziekenfonds krijgt je nieuwe adres automatisch, uit het Rijksregister. Je werkgever, je bank en je leveranciers weten het alleen van jou.
Meestal niet. Het adres staat alleen op de chip en de gemeente past het daar aan. Ga met je kaart en je pincode. De kaart van een kind jonger dan 12 jaar vervalt bij een verhuis: daarvoor vraag je een nieuwe aan.
De IBZ schrijft dat het in principe ingeschreven blijft op het adres van voor de scheiding. Een ander adres volgt uit het akkoord van de ouders, de laatste rechterlijke beslissing of de laatste notariële akte, zegt het koninklijk besluit in artikel 7.