Geschreven door Dan Gabriel Miclos, DG Advisory · Geverifieerd: 28 september 2026 · 14 min leestijd
Nutsvoorzieningen zijn de contracten die stroom, gas, water en internet naar je woning brengen. In Vlaanderen koop je stroom en gas bij een leverancier die je zelf kiest. Zonder contract mag je geen energie afnemen.
Op de dag dat je de sleutels krijgt, noteer je de meterstanden op een officieel formulier. Je ondertekent het met wie vertrekt of met de eigenaar en bezorgt het binnen 7 dagen aan je leverancier. Water komt van het waterbedrijf van je gemeente. Internet kies je zelf.
| Nutsvoorziening | Wie levert | Kies je zelf? | Wat doe je bij verhuis |
|---|---|---|---|
| Stroom en gas | Een energieleverancier met vergunning; het net wordt beheerd door Fluvius | Ja, vergelijk in de V-test | Vul het energieovernamedocument in en bezorg het binnen 7 dagen aan je leverancier |
| Water | Het waterbedrijf van je gemeente | Nee | Overnamedocument van het waterbedrijf, of de afrekening via de eigenaar |
| Internet, tv, telefoon | De operator die je zelf kiest | Ja, vergelijk met de tool van het BIPT | Verhuis je abonnement of wissel van operator via Easy Switch |
De regels hieronder gelden voor Vlaanderen. Brussel en Wallonië hebben een eigen regulator, BRUGEL en CWaPE, met een eigen prijsvergelijker.
De energieleverancier verkoopt je stroom en gas en stuurt je de factuur. Elke leverancier heeft andere contracten, prijzen en voorwaarden. In Vlaanderen mag hij alleen leveren met een vergunning van de Vlaamse Nutsregulator.
Fluvius is de distributienetbeheerder. Fluvius zorgt voor kabels, leidingen en meters, leest de meters af en opent de meter. Fluvius kies je niet zelf. Als je van leverancier verandert, blijft je meter dezelfde.
Fluvius vervangt de klassieke meters gratis door digitale meters, straat per straat. Tegen 1 juli 2029 moeten ze allemaal vervangen zijn. Een digitale meter stuurt de meterstanden zelf door naar Fluvius.
Het energieovernamedocument is het officiële formulier waarop je bij een verhuis de meterstanden van stroom en gas vastlegt. Het heeft juridische waarde. Komt er later discussie over de meterstanden, dan kan de leverancier het als bewijs opvragen.
Vul het formulier ook in als je een digitale meter hebt. Je verhuis alleen telefonisch melden volstaat niet. Het formulier is geen contract: heb je nog geen leverancier, sluit dan eerst een contract.
Vraag je het aan je leverancier, dan verhuist je contract mee naar je nieuwe adres, aan dezelfde voorwaarden. Je kunt ook een nieuw contract nemen. Het contract van de vorige bewoner kun je niet overnemen. Je contract verhuist niet mee als je naar het buitenland of een ander gewest verhuist, of als de huurprijs energie inclusief is (all-in). In dat laatste geval heeft de verhuurder het contract.
Is de elektriciteitsmeter op je nieuwe adres nog dicht? Bel Fluvius om hem te laten openen, op 078 35 35 34.
De V-test is de prijsvergelijker van de Vlaamse Nutsregulator, op vtest.be. Het is de enige niet-commerciële prijsvergelijker in Vlaanderen. Hij toont alle contracten voor gezinnen, met een geschatte jaarkost voor jouw verbruik.
Je vult je postcode en je jaarverbruik in. Dat vind je op je laatste afrekening of in Mijn Fluvius. Ken je het niet, dan maakt de V-test een schatting.
Als richtpunt geeft de regulator deze cijfers:
Je mag stroom bij de ene leverancier nemen en gas bij een andere. De energieprijs kan vast, variabel of, bij stroom, dynamisch zijn. Een variabele prijs verandert per maand of per kwartaal. De formule staat op de tariefkaart van het contract.
Op elke factuur staat een QR-code. Scan hem en de V-check toont je snel of je contract eerder goedkoop of duur is.
Een gezin kan altijd gratis van leverancier veranderen. Je tekent alleen het nieuwe contract. De nieuwe leverancier zegt het oude contract voor jou op. Je blijft nog drie weken klant bij de oude.
Let op de vaste vergoeding. Sommige leveranciers rekenen die aan per begonnen jaar, ook als je vroeger vertrekt. De V-test toont hoe elke leverancier ze berekent.
Aan de deur een contract getekend dat je niet wilde? Je kunt het binnen 14 dagen annuleren met een aangetekende brief. Het kost je niets.
Bij een klassieke meter vraagt Fluvius je meterstand bij de wissel. Geef je die niet door, dan maakt Fluvius een schatting, en die is niet altijd in je voordeel. Een digitale meter wordt automatisch uitgelezen.
Energie afnemen zonder contract is verboden. Krijgt de leverancier binnen 10 dagen na de verhuis geen overnamedocument, dan spreekt Fluvius van een problematische verhuis. De oorspronkelijke leverancier blijft nog 90 dagen verantwoordelijk en mag daarna stoppen met leveren. In die periode contacteert Fluvius de eigenaar of de huurder. Een meteropnemer van Fluvius kan langskomen om je met het formulier te helpen. Is een verhuis niet correct geregeld, dan kan Fluvius de levering tijdelijk overnemen als uitzonderingsleverancier.
Raakt het niet opgelost, dan wordt een digitale meter eerst beperkt tot 10 ampère en daarna op afstand afgesloten. Wie verantwoordelijk is voor het verbruik, betaalt de kosten van afsluiting en heraansluiting.
Met de voorschotfactuur betaal je elke maand hetzelfde bedrag. Dat bedrag is een schatting op basis van je verbruik van de vorige jaren. Je kunt altijd vragen om het te verhogen of te verlagen. Stelt je leverancier een ander voorschot voor, dan heb je 15 dagen om verzet aan te tekenen.
Eén keer per jaar krijg je de jaarafrekening. Heb je meer verbruikt dan je voorschotten, dan betaal je bij. Heb je minder verbruikt, dan krijg je geld terug.
Met een digitale meter kun je kiezen voor een maandafrekening. Dan betaal je in de winter meer en in de zomer minder. Bij een verhuis of een leverancierswissel krijg je een slotfactuur.
De leverancier volgt een vaste procedure. Eerst krijg je een betalingsherinnering. De eerste drie herinneringen in een jaar zijn gratis, vanaf de vierde mag hij maximaal 7,5 euro plus verzendkosten vragen. Betaal je niet binnen 15 dagen na de herinnering, dan volgt een ingebrekestelling.
Je kunt altijd een afbetalingsplan vragen bij de leverancier, bij het OCMW (het openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn) of bij een erkende schuldbemiddelaar. Reageer je niet, dan mag de leverancier je contract opzeggen. Hij moet dan nog minstens 45 dagen energie leveren.
Vind je ook dan geen nieuwe leverancier, dan wordt Fluvius je sociale leverancier. Je betaalt een gemiddelde prijs, die hoger kan liggen dan het goedkoopste contract in de V-test. Voor stroom activeert Fluvius de Prepaid-functie van de meter, de vroegere budgetmeter: je betaalt energie voordat je ze gebruikt.
Je bent ook beschermd. Er is een noodkrediet en een beperkte levering tot 10 ampère. Heb je Prepaid en verwarm je met aardgas, dan kun je tussen 1 november en 31 maart bij het OCMW een minimale hoeveelheid energie aanvragen. Volledig afsluiten kan alleen na een beslissing van de Lokale Adviescommissie (LAC).
Het sociaal tarief is een sterk verlaagde prijs voor stroom, gas en warmte. Het is bij alle leveranciers in België hetzelfde. De CREG, de federale regulator, legt het elke drie maanden vast. Volgens vlaanderen.be is het doorgaans 30% goedkoper dan het gemiddelde tarief.
Je krijgt het als jij of iemand op je domicilieadres een van de uitkeringen uit de tabel krijgt.
| Uitkering | Wie kent ze toe | Bewijs, als het tarief niet automatisch komt |
|---|---|---|
| Leefloon of gelijkwaardige steun | OCMW | Attest van het OCMW |
| Tegemoetkoming voor personen met een handicap (65% blijvende arbeidsongeschiktheid, inkomensvervangende tegemoetkoming, integratietegemoetkoming, hulp van derden) | FOD Sociale Zekerheid | Attest van de FOD Sociale Zekerheid |
| Zorgbudget voor ouderen met een zorgnood | Zorgkas | Attest van de zorgkas |
| Zorgtoeslag voor kinderen, met minstens 4 punten in pijler 1 | Opgroeien | Attest van Opgroeien |
| Inkomensgarantie voor ouderen (IGO) | Federale Pensioendienst | Attest van de Federale Pensioendienst |
| Sociaal appartement met gemeenschappelijke verwarming op aardgas | Woonmaatschappij, OCMW of Vlaams Woningfonds | Niet automatisch: de beheerder vraagt het aan |
Het BIM-statuut (verhoogde tegemoetkoming) geeft op zich geen recht meer op het sociaal tarief voor energie. Dat recht was tijdelijk en stopte op 1 juli 2023.
Het tarief komt automatisch. De FOD Economie bezorgt de leveranciers elke drie maanden de lijst, dus het kan starten op 1 januari, 1 april, 1 juli of 1 oktober. Verschijnt het niet, stuur dan het attest uit de tabel naar je leverancier. Het geldt niet voor een tweede verblijf en niet voor privé-appartementen met een gemeenschappelijke meter.
Met het sociaal tarief win je niets als je van leverancier verandert. Iedereen rekent dezelfde prijs.
Welk waterbedrijf je hebt, hangt af van je gemeente. Je kunt het niet kiezen. Je zoekt het op met je postcode op de website van AquaFlanders, de federatie van Vlaamse waterbedrijven. In Vlaanderen zijn dat bijvoorbeeld De Watergroep, Farys, Aquaduin, Pidpa en Water-link.
Als huurder kan de eigenaar klant zijn bij het waterbedrijf, niet jij. Of de VMSW (Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen), bij een sociale woning. Dan moeten zij een afrekening van je waterverbruik maken.
Ben je zelf klant, vraag dan een overnamedocument aan het waterbedrijf. Noteer de meterstand en de gegevens van beide bewoners. Beide partijen ondertekenen. Maak twee kopieën en bezorg er een aan het waterbedrijf. Wie vertrekt, krijgt een eindfactuur.
De factuur heeft een vast deel en een deel volgens verbruik. Het vastrecht is 100 euro per jaar per wooneenheid, zonder btw. Het daalt met 20 euro per gedomicilieerde bewoner, voor maximaal vijf bewoners. De eerste 30 m³ per wooneenheid plus 30 m³ per bewoner per jaar betaal je aan het basistarief. Wat daarboven gaat, kost het dubbele.
De prijs per m³ verschilt per waterbedrijf. Je rekent hem na met de Rekentool Waterfactuur van de VMM.
Er is ook een sociaal tarief voor water: 80% korting op de hele factuur. Je krijgt het als iemand in het gezin op 1 januari een leefloon, IGO, zorgbudget voor ouderen of een handicaptegemoetkoming krijgt (inkomensvervangende tegemoetkoming of integratietegemoetkoming). Met een gemeenschappelijke watermeter krijg je in de plaats een compensatie.
Je internetoperator kies je vrij. Om te vergelijken gebruik je de gratis prijsvergelijker van het BIPT, de federale telecomregulator. De tariefplannen erop worden door het BIPT gecontroleerd.
Bij een verhuis laat je je abonnement naar je nieuwe adres overzetten. Verander je van operator, vraag dan Easy Switch. De nieuwe operator zegt het oude contract op zodra zijn diensten bij jou geïnstalleerd zijn. Je geeft hem je oude klantennummer en je Easy Switch ID, dat op je factuur staat.
Je rechten bij een overstap:
Een consumentenabonnement duurt maximaal 24 maanden. Opzeggen is gratis bij een contract van onbepaalde duur of na zes maanden. Zeg je eerder op, dan betaal je hoogstens het abonnement tot de zesde maand. Voor een toestel dat je met korting kreeg, mag de operator een restwaarde vragen, maar nooit na 24 maanden.
Er is ook een sociaal internetaanbod. Je betaalt 20 euro per maand voor vast internet en maximaal 42 euro voor een bundel. De categorieën lijken op die van energie. Het komt niet automatisch: je vraagt het aan bij je operator, en de FOD Economie controleert je recht. Op vlaanderen.be zie je welke operatoren het verplicht moeten aanbieden.
| Het probleem ligt bij | Stap 1 | Stap 2 |
|---|---|---|
| Je energieleverancier (factuur, contract) | Klacht bij de leverancier | Ombudsdienst voor Energie |
| Fluvius (meter, aansluiting, premie) | Klacht bij Fluvius, daarna heropenen | Vlaamse Ombudsdienst; de laatste stap is de Vlaamse Nutsregulator |
| Het waterbedrijf | Schriftelijke klacht bij het waterbedrijf | Volgende stappen op vlaanderen.be |
| Je internet- of telefoonoperator | Klacht bij de operator | Ombudsdienst voor telecommunicatie |
De Ombudsdienst voor telecommunicatie is gratis en behandelt alleen schriftelijke klachten. Een volledig dossier wordt binnen 90 dagen behandeld, uitzonderlijk nog eens 90.
Het EPC (energieprestatiecertificaat) is het certificaat dat toont hoe energiezuinig een woning is. Je ziet er de isolatie, de beglazing en de verwarming op, plus tips om te verbeteren. Het is verplicht bij verhuur, dus vraag het voor je tekent.
Zijn contract kun je niet overnemen. Je mag dezelfde leverancier kiezen, maar je bent niet verplicht.
Nee, bij een all-in huurprijs heeft de verhuurder het contract. Je oude contract verhuist daar niet mee.
Je blijft nog drie weken bij je oude leverancier. De wissel is gratis, en je meter en kabels blijven dezelfde.
Nee, BIM alleen volstaat niet meer sinds 1 juli 2023. Je krijgt het als iemand in je gezin een van de uitkeringen uit de tabel krijgt.
Met maar één handtekening aanvaardt de leverancier het formulier niet. Vraag de handtekening meteen bij de sleuteloverdracht, zoals vlaanderen.be aanraadt.
20 euro per maand voor vast internet, maximaal 42 euro voor een bundel.