Kinderopvang 0-3 jaar in Vlaanderen: crèche, gezinsopvang, inkomenstarief

Geschreven door Dan Gabriel Miclos, DG Advisory · Geverifieerd: 25 september 2026 · 7 min leestijd

In het kort

Kinderopvang is betaalde opvang van jonge kinderen van 0 tot 3 jaar, in een crèche of bij een kinderbegeleider thuis. Elke betaalde opvang heeft een vergunning nodig van Opgroeien, het Vlaamse agentschap voor kinderen en gezinnen.

Volgens Opgroeien werkt 85% van de opvang met een inkomenstarief: een dagprijs die afhangt van het gezinsinkomen. Vanaf 1 oktober 2026 betaal je tussen 6,68 en 37,06 euro per dag. Tot en met 30 september 2026 ligt dat tussen 6,47 en 35,89 euro.

Wat je vergelijktInkomenstariefVrije prijs
Wie bepaalt de prijsFormule van Opgroeien, op basis van inkomen en kinderen ten lasteDe opvang zelf, zonder wettelijk plafond
Dagprijs tot 30.09.20266,47 tot 35,89 euroWat de opvang vraagt
Dagprijs vanaf 1.10.20266,68 tot 37,06 euroWat de opvang vraagt
Wat je nodig hebtAttest inkomenstarief via Mijn OpgroeienSchriftelijke overeenkomst met de opvang
Steun uit het GroeipakketNeeKinderopvangtoeslag: 3,78 euro per volle dag

Direct naar de officiële bron

Groepsopvang of gezinsopvang

Groepsopvang zijn crèches en kinderdagverblijven, waar kinderen in groepen worden opgevangen. Gezinsopvang is een kinderbegeleider (onthaalouder) die kinderen bij zich thuis opvangt.

Beide hebben een vergunning van Opgroeien nodig. De prijs hangt af van het systeem van de opvang, niet van het type: inkomenstarief of vrije prijs. Vraag dat meteen bij het eerste telefoontje.

Hoeveel betaal je met inkomenstarief

Het tarief vertrekt van het netto-inkomen in de rubriek „gezamenlijk belastbaar inkomen” op je aanslagbiljet. Ook je kinderen ten laste tellen mee. Vanaf het tweede kind krijg je korting.

Ben je pas in België en heb je nog geen Belgisch aanslagbiljet? Dan vertrekt de berekening van je bruto maandinkomsten. Die vul je zelf in op mijn.opgroeien.be.

Ook het aantal uren per dag telt mee:

  • minder dan 5 uur per dag: je betaalt 60% van je tarief.
  • van 5 uur tot minder dan 11 uur: je betaalt 100%.
  • 11 uur of langer, of 's nachts: vraag het aan de opvang, daar geldt een andere regel.

Het laagst mogelijke tarief is 2,11 euro per dag vanaf 1 oktober 2026, tegenover 2,04 euro tot dan. De tarieven worden elk jaar op 1 oktober geïndexeerd. In 2026 bedraagt de indexering 3,27%.

Hoe krijg je een attest inkomenstarief

De opvang vraagt een attest inkomenstarief voor de eerste opvangdag. Je vraagt het zelf online aan:

  1. Meld je aan op mijn.opgroeien.be met itsme of met je elektronische verblijfskaart, pincode en kaartlezer.
  2. Bereken je tarief en vraag het attest aan.
  3. Bezorg het attest aan de opvang.

Je kunt het attest ten vroegste 2 maanden voor de start aanvragen. Uiterlijk op het einde van de maand na de maand waarin de opvang start. Ben je te laat, dan mag de opvang het maximumtarief vragen.

Het attest loopt af op 30 september en wordt automatisch verlengd, met indexering. Vraag een herberekening aan als je verhuist, als er een kind geboren wordt of als je inkomen daalt.

Verminderd tarief in bijzondere situaties

Opgroeien kent ook een individueel verminderd tarief voor bepaalde situaties. Twee voorbeelden, geldig vanaf 1 oktober 2026:

  • minstens 6 maanden na elkaar volledig werkloos: 25% korting.
  • leefloon, het leefinkomen van het OCMW, zonder opleiding: 6,68 euro per dag.
  • leefloon met opleiding: een ander tarief, vermeld in de brochure.

De volledige lijst staat in de Opgroeien-brochure „Inkomenstarief voor ouders”. Het verminderd tarief vraag je ook via Mijn Opgroeien aan, bij een herberekening.

Vrije prijs en kinderopvangtoeslag

Bij een opvang met vrije prijs bepaalt de opvang zelf de prijs. Er is geen wettelijk plafond. Je krijgt wel kinderopvangtoeslag, een bedrag uit het Groeipakket, de Vlaamse kinderbijslag, voor elke opvangdag:

  • volle dag, vanaf 5 uur: 3,78 euro.
  • halve dag, tussen 3 en 5 uur: 1,89 euro.
  • minder dan 3 uur: niets.

Krijg je al een Groeipakket, dan komt de toeslag automatisch, maandelijks, rond de 20ste. Hij stopt zodra je kind naar de kleuterschool gaat. Voor het basisbedrag lees je de gids over het Groeipakket.

Een plek zoeken: Loket Kinderopvang

De Kinderopvangzoeker van Opgroeien toont alle vergunde opvangadressen in Vlaanderen en Brussel. Bij het zoeken krijg je eerst de gegevens van het Lokaal Loket Kinderopvang van je gemeente.

Het loket helpt je een plek te vinden. In Genk bijvoorbeeld maak je een account aan op Opvang.Vlaanderen en zoek je op de kaart. Hoe het in jouw gemeente werkt, hoor je bij het lokale loket.

Begin al tijdens de zwangerschap te zoeken. Bel 2 of 3 opvanglocaties en vraag welk prijssysteem ze hebben en wanneer er plaats vrij is.

Wie krijgt voorrang op een plek

Op 30 april 2025 vernietigde het Grondwettelijk Hof de voorrang voor ouders die minstens 4/5 werken. Opvang met inkomenstarief mag voorrang geven aan gezinnen die opvang nodig hebben voor werk, werk zoeken of een opleiding.

De vroegere regels voor alleenstaande ouders, een laag inkomen of kwetsbare gezinnen wachten op een nieuw besluit van de Vlaamse Regering. Dat schreef de VVSG, de Vlaamse Vereniging van Steden en Gemeenten, op 1 april 2026. Vraag de opvang en het lokale loket welke voorrangsregels nu gelden.

De overeenkomst: waarborg, afwezigheden, extra kosten

Alles wat je betaalt, moet in het huishoudelijk reglement en in de schriftelijke overeenkomst staan. Daar staat ook de opzegtermijn.

  • De waarborg bij inkomenstarief: maximaal 250 euro.
  • Is het gezinsinkomen lager dan 36.126 euro, dan is de waarborg maximaal 50 euro.
  • Een kind dat voltijds komt, heeft minstens 18 gerechtvaardigde afwezigheidsdagen per jaar.
  • Extra kosten, zoals luiers, staan apart in het reglement en in de overeenkomst.

Belastingen: het fiscaal attest

Elk jaar krijg je van de opvang een fiscaal attest. Daarmee geef je de opvangkosten aan voor kinderen tot 14 jaar. Hoeveel belasting je bespaart, lees je in de gids over belastingvermindering.

Na de kleuterschool: buitenschoolse opvang

Buitenschoolse opvang is opvang voor en na de schooluren, voor kinderen uit de kleuterschool en de lagere school. Vanaf 1 september 2026 neemt de gemeente de regie van het aanbod op, volgens het BOA-decreet.

Er is geen Vlaamse maximumprijs: elke gemeente bepaalt haar eigen tarieven, meldt VRT NWS. Vraag het aan je gemeente of aan de school van je kind.

Veelgestelde vragen

Hoeveel kost een dag crèche met inkomenstarief in 2026?

Tussen 6,68 en 37,06 euro per dag, vanaf 1 oktober 2026. Tot dan tussen 6,47 en 35,89 euro.

Ik ben pas in België en heb geen Belgisch aanslagbiljet. Wat nu?

Je vult je bruto maandinkomsten in op mijn.opgroeien.be. Het tarief wordt daarmee berekend.

Krijg ik kinderopvangtoeslag als ik inkomenstarief betaal?

Nee. De toeslag is er alleen voor opvang met vrije prijs: 3,78 euro per volle dag.

Wanneer vraag ik het attest inkomenstarief aan?

Ten vroegste 2 maanden voor de start. Uiterlijk op het einde van de maand na de startmaand.

Waar vind ik het loket kinderopvang van mijn gemeente?

Zoek in de Kinderopvangzoeker van Opgroeien. Je krijgt eerst de gegevens van het lokale loket.

Verder lezen

Bronnen