Medische noodgevallen: wanneer bel je 112 en wanneer 1733

Wanneer bel je 112

Je belt 112 of 101 als je dringend de brandweer, een ambulance of de politie nodig hebt. Is het niet dringend, dan verwijst 112.be naar je huisarts, en buiten de uren naar de wachtdienst van huisartsen.

Voorbeelden van 112.be waarin je MOET bellen:

• jij of iemand in je omgeving is bewusteloos, stopt niet met bloeden of is aan het stikken;
• er is een ernstig ongeval met gewonden;
• je bent getuige van een zelfmoordpoging;
• een gebouw, bos of auto staat in brand, of er komt rook uit een gebouw.

Bel 112 niet om het nummer te testen, voor algemene informatie of bij autopech zonder gevaar. Wie voor de grap belt, riskeert gerechtelijke vervolging. Heb je alleen de politie nodig, dan gaat 101 sneller.

Zo verloopt een oproep naar 112

Deze stappen komen van 112.be:

1. Vorm 112. Op 112.be klinkt de boodschap zo: „Noodcentrale. Voor ziekenwagen of brandweer, druk 1. Voor politie, druk 2.” Dus: toets 1 voor ambulance of brandweer, toets 2 voor politie.
2. Maak je geen keuze, dan wordt de boodschap een keer herhaald. Daarna word je automatisch doorgeschakeld naar de bevoegde centrale.
3. Wacht rustig. Haak niet in, anders sta je opnieuw achteraan in de wachtrij.
4. Geef het juiste adres: stad, straat, nummer, kruispunt, speciale toegang. Zeg het als je niet belt vanaf de plaats van het incident.
5. Vertel wat er gebeurd is en hoeveel mensen gewond of in gevaar zijn.
6. Haak niet in voor de operator het zegt. Hou je lijn vrij, zodat hij je kan terugbellen.
7. Verergert of verbetert de situatie, bel dan opnieuw naar de centrale.

Je spreekt de taal van het land van waaruit je belt. Spreek je die niet, dan kan je de informatie bijvoorbeeld in het Engels geven, zegt 112.be. Kan het, laat dan iemand de ziekenwagen aan de deur opwachten.

Wat de noodcentrale 112 stuurt

De operator in de noodcentrale stelt gerichte vragen en beslist welke hulp vertrekt. Voor een medisch probleem kan dat zijn (FOD Volksgezondheid):

• een ziekenwagen, met minstens twee erkende hulpverleners-ambulanciers;
• een PIT (paramedisch interventieteam, met een spoedverpleegkundige);
• een MUG (mobiele urgentiegroep, met een arts en een verpleegkundige), altijd samen met een ziekenwagen;
• een huisarts van wacht.

De huisarts van wacht staat op de pagina van de FOD Volksgezondheid over de noodcentrale 112.

De ziekenwagen brengt je naar het dichtstbijzijnde ziekenhuis met een spoedafdeling, op enkele uitzonderingen na. De noodcentrale 112 kiest het ziekenhuis, niet de patiënt. Uitzondering: je keuze is medisch verantwoord en veroorzaakt geen vertraging.

Wat kost een ziekenwagen

Voor een ziekenwagen via 112 betaal je een vast bedrag (forfait) van 75,36€, bepaald door een Koninklijk Besluit. Zo staat het op 112.be. De patiënt betaalt dit bedrag.

De FOD Volksgezondheid voegt toe: sinds 1 januari 2019 betaal je het forfait voor elk patiëntencontact, ook als je niet vervoerd werd. Het hangt niet af van de afstand. Voor een MUG, ook met de helikopter, betaal je niets extra.

De twee bronnen verschillen licht. De FOD Volksgezondheid noemt voor 2026 een afgerond bedrag, „zo'n €75”, 112.be geeft 75,36€ zonder jaartal. Wij volgen het exacte bedrag van 112.be. Vraag meer uitleg aan je ziekenfonds, zoals 112.be aanraadt.

Wanneer bel je 1733

De FOD Volksgezondheid noemt drie gevallen waarin je 1733 belt (pagina over 1733).

• je hebt medische hulp nodig buiten de kantooruren van je huisarts: weeknachten, weekends, feestdagen;
• je klachten zijn niet levensbedreigend, maar kunnen ook niet wachten tot je eigen huisarts terug beschikbaar is;
• je twijfelt of je naar de spoeddienst moet.

Bel 1733 niet:

• bij een levensbedreigende situatie: bel dan 112;
• voor een geplande consultatie, een voorschrift, een attest of testresultaten;
• om een afspraak bij de huisartsenwachtpost te verplaatsen of te annuleren.

De oproep naar 1733 gebeurt aan zonaal tarief, zegt 112.be. Voor de raadpleging van wacht betaalt het ziekenfonds het grootste deel terug. Jij betaalt het remgeld, zoals bij een gewone raadpleging bij de huisarts. Het exacte bedrag hoor je van je ziekenfonds.

Zo verloopt een oproep naar 1733

De stappen van de FOD Volksgezondheid:

1. Bel 1733 en kies je taal: 1 voor Nederlands, 2 voor Frans, 3 voor Duits, 4 voor Engels. De taal geldt alleen voor het keuzemenu. Ze bepaalt niet in welke taal de operator je aanspreekt.
2. Geef de postcode in van de plaats waar de zieke persoon is, en sluit af met een hekje (#). Soms kies je ook een deelgemeente.
3. Blijf aan de lijn. Haak je in en bel je meteen opnieuw, dan kom je achteraan in de wachtrij.

Je oproep kan leiden tot:

• een verwijzing naar de huisartsenwachtpost of de raadpleging van de dokter van wacht;
• een huisbezoek door de arts van wacht;
• een voorstel om te wachten tot je eigen dokter consultatie houdt;
• een ziekenwagen, als de situatie ernstig blijkt.

Je kiest zelf niet wat er gebeurt. Wie je oproep aanneemt, beslist op basis van de ernst.

Waar werkt 1733

In een groot deel van België werkt 1733 al, maar nog niet overal. In sommige regio's heeft de huisartsenwachtpost nog een eigen nummer. Werkt 1733 bij jou nog niet, dan meldt het automatische systeem dat. Kijk op voorhand met de zoektool op de pagina van de FOD Volksgezondheid, op de website van je lokale wachtpost, of vraag het aan je huisarts.

De app 112 BE

112 BE is de gratis app van de noodcentrales. Je hoeft de noodnummers niet te onthouden: je klikt op het icoontje van brandweer, ambulance of politie. Wat de app doet, volgens 112.be:

• de noodcentrale ziet waar je bent;
• ze weet meteen extra informatie, bijvoorbeeld dat je doof bent, een hartpatiënt bent of allergisch bent voor een medicijn;
• ben je bewusteloos en vinden de hulpdiensten je niet, dan kan de centrale je gsm laten rinkelen;
• kan je niet spreken of horen, dan activeert de centrale de chat.

De app en de sms-dienst voor doven werken alleen in België (112.be, voor doven). Kan je spreken, bel dan gewoon: de operator kan je begeleiden, bijvoorbeeld bij reanimatie. Installeer de app nu, niet op de dag dat je hem nodig hebt.

Als 112 niet antwoordt

112 is in principe altijd bereikbaar, maar soms duurt het even. Haak niet in, anders sta je achteraan in de wachtrij. Hoor je niets, dan raadt 112.be aan:

1. Probeer met een ander toestel, eventueel bij een andere operator.
2. Bel je met een gsm, verplaats je dan enkele meters en probeer opnieuw.
3. Hoor je een bezettoon of een foutmelding, bel dan 101.
4. Bij een grote storing kan elke provincie tijdelijk drie gsm-nummers activeren. De lijst staat op 112.be.

Lukt niets, neem dan rechtstreeks contact op met een ziekenhuis, de brandweerzone of de lokale politie.

Veelgestelde vragen

Is 112 gratis?

Ja. 112 is overal in Europa gratis, zegt 112.be.

Kan ik 112 bellen met een vergrendelde telefoon?

Ja, als er een simkaart in je telefoon zit. Het werkt ook zonder actief abonnement.

Werkt 112 ook in Roemenië?

Ja. 112 werkt in alle 27 lidstaten van de Europese Unie, ook in Roemenië. Vanuit België kan je niet rechtstreeks een buitenlandse centrale bellen.

Wat kost een oproep naar 1733?

Die gebeurt aan zonaal tarief, zegt 112.be. Bij de raadpleging van wacht betaal je het remgeld, zoals bij een gewone raadpleging bij de huisarts.

Kan ik het ziekenhuis kiezen waar de ziekenwagen me heen brengt?

In de regel niet. De noodcentrale 112 kiest, behalve als je keuze medisch verantwoord is en geen vertraging veroorzaakt.

Kan ik 1733 bellen voor een voorschrift?

Nee. 1733 is niet voor voorschriften, attesten, testresultaten of het verplaatsen van afspraken.

Wordt mijn oproep naar 112 opgenomen?

Ja, je oproep kan opgenomen en een jaar bewaard worden. De noodcentrales beluisteren oproepen opnieuw om mensen beter te helpen.

Verder lezen

• Gids: Huisarts en GMD
• Gids: Ziekenfonds
• Gids: Ziekenfondskaart en Europese kaart EZVK
• Gids: Terugbetaling bij arts en apotheek
• Gids: Mijngezondheid, je gezondheidsgegevens online
• Gids: Eerste stappen in België
• Gids: Inschrijving bij de gemeente
• Gids: itsme

Bronnen

• 112.be, andere noodnummers: 112, 101, 1733 aan zonaal tarief, Antigifcentrum, 1813, 106.
• 112.be, hoe bel ik naar 112: het keuzemenu met toets 1 en 2, de stappen, 112 in de 27 EU-lidstaten.
• 112.be, veelgestelde vragen: wanneer wel en niet bellen, de taal, het forfait van 75,36€, de vergrendelde telefoon, de tijdelijke gsm-nummers, het opnemen van oproepen.
• 112.be, app 112 BE: wat de app doet.
• 112.be, voor doven: app en sms alleen in België, begeleiding bij reanimatie via een spraakoproep.
• FOD Volksgezondheid, dokter van wacht en 1733: wanneer wel en niet bellen, het keuzemenu, de regio's, wat er na de oproep gebeurt.
• FOD Volksgezondheid, noodcentrale 112: wat de centrale doet, 101, bellen zonder abonnement.
• FOD Volksgezondheid, teams dringende hulpverlening: ziekenwagen, PIT, MUG, keuze van het ziekenhuis, forfait sinds 2019, remgeld bij de wachtpost.