Geschreven door Dan Gabriel Miclos, DG Advisory · Geverifieerd: 7 oktober 2026 · 11 min leestijd
Terugbetaling is het deel van de kosten van een raadpleging of een geneesmiddel dat je ziekenfonds (je ziekteverzekering) voor zijn rekening neemt. Bij de arts betaal je het volledige honorarium en stort het ziekenfonds zijn deel op je rekening. De uitzondering is een arts die de derdebetalersregeling toepast: dan betaal je alleen je eigen deel. In de apotheek betaal je meteen alleen je eigen deel, het remgeld.
| Waar je bent | Wat je ter plaatse betaalt | Hoe de rest komt |
|---|---|---|
| Arts of tandarts, zonder derdebetalersregeling | Het volledige honorarium | De arts stuurt een eAttest, het ziekenfonds stort zijn deel op je rekening |
| Arts die de derdebetalersregeling toepast | Alleen het remgeld, plus een supplement als de arts niet geconventioneerd is | Het ziekenfonds betaalt de arts rechtstreeks |
| Apotheek, terugbetaald geneesmiddel, met voorschrift | Alleen het remgeld, minstens 2€ per verpakking in 2026 (1€ met verhoogde tegemoetkoming) | Het ziekenfonds betaalt de apotheker rechtstreeks |
| Apotheek die de derdebetalersregeling niet kan toepassen | De volledige prijs | Je krijgt een formulier van contante betaling en bezorgt het aan je ziekenfonds |
| Niet-terugbetaald geneesmiddel (categorie D) | De volledige prijs | Je krijgt niets terug |
Daarbovenop heb je twee vangnetten. De maximumfactuur (MAF) begrenst je kosten per jaar. De verhoogde tegemoetkoming geeft je een hogere terugbetaling als je een laag inkomen hebt. Je vindt ze hieronder.
Remgeld is het verschil tussen het officiële honorarium en het bedrag dat je ziekenfonds terugbetaalt, legt het RIZIV uit. Het RIZIV is het federale instituut dat de tarieven en terugbetalingen vastlegt.
Het officiële honorarium volgt de geconventioneerde arts. Een niet-geconventioneerde arts mag een supplement bovenop het tarief vragen. Dat supplement betaal je helemaal zelf, het ziekenfonds betaalt er niets van terug.
Apothekers, tandartsen, kinesisten en andere zorgverleners moeten hun prijzen in de wachtkamer ophangen, volgens het RIZIV. Voor huisartsen en artsen-specialisten is de affiche nog niet verplicht. Wie niet uithangt of hij geconventioneerd is, mag geen supplementen vragen. Weet je niet wat het kost? Vraag het voor de raadpleging.
eAttest is het elektronische getuigschrift dat de arts rechtstreeks naar je ziekenfonds stuurt. Sinds 1 september 2025 zijn artsen en tandartsen verplicht zo te werken, op enkele uitzonderingen na, schrijft het RIZIV.
Zo verloopt een raadpleging:
Het ziekenfonds heeft je rekeningnummer nodig om je snel te betalen. Controleer het bij je aansluiting. Je hoeft geen kleefbriefje van het ziekenfonds meer op papieren te plakken.
Met het unieke nummer op het bewijsstuk volg je je terugbetaling op. Je hebt 2 jaar om terugbetaald te worden, en eAttest verkleint het risico dat je die termijn mist.
In enkele uitzonderlijke situaties kan je arts geen eAttest sturen en krijg je een getuigschrift voor verstrekte hulp. Dat stuur je zelf naar je ziekenfonds, volgens het RIZIV.
Het GMD (globaal medisch dossier) is het medische dossier dat één huisarts voor je bijhoudt. Met een GMD betaal je minder voor elke raadpleging in de praktijk, volgens het RIZIV (RIZIV, gelezen op 30.09.2026):
Een GMD kost 32€, maar de arts rekent dat rechtstreeks af met het ziekenfonds. Bij een huisbezoek verlaagt het GMD je eigen deel met 30% als je minstens 75 jaar of chronisch ziek bent. Hoe je een huisarts kiest, lees je in de gids over de huisarts.
Bij sommige specialisten betaal je minder als je een GMD hebt en je huisarts je doorverwijst. De lijst omvat de gynaecoloog, de internist, de cardioloog, de oogarts, de kinderarts, de dermatoloog en 11 andere specialisten, volgens het RIZIV.
Je hebt per specialisme recht op één goedkopere raadpleging per jaar. Je geeft de specialist de medische verwijsbrief en het verwijsformulier die je van je huisarts kreeg.
De derdebetalersregeling is het systeem waarbij het ziekenfonds zijn deel rechtstreeks aan de zorgverlener betaalt. Jij betaalt alleen het remgeld en eventueel het supplement. Je stuurt geen papier naar het ziekenfonds.
Sinds 1 januari 2022 mag elke zorgverlener het systeem toepassen voor elke patiënt. De zorgverlener is niet verplicht, op enkele uitzonderingen na, volgens het RIZIV:
Ook in het ziekenhuis en in de apotheek betaal je via deze regeling meestal alleen je eigen deel, schrijft het RIZIV. Vraag bij het eerste bezoek of je arts de derdebetalersregeling toepast.
Een geneesmiddel wordt alleen terugbetaald met een voorschrift. Een voorschrift voor een niet-opgenomen patiënt is 3 maanden geldig vanaf de datum, volgens het RIZIV.
Je haalt je geneesmiddel af op een van deze manieren:
Wat je betaalt, hangt af van de vergoedingscategorie. Het RIZIV legt die vast volgens hoe noodzakelijk het geneesmiddel is, op de lijst van de categorieën. De plafonds hieronder gelden vanaf 1 januari 2026 in de apotheek, volgens het RIZIV:
| Categorie | Wat ze dekt | Maximaal remgeld per verpakking | Met verhoogde tegemoetkoming |
|---|---|---|---|
| A | Levensnoodzakelijke geneesmiddelen | 2€: alleen het minimum sinds 2026 | 1€: alleen het minimum sinds 2026 |
| B | Therapeutisch belangrijke geneesmiddelen | 12,80€ (15,90€ voor een grote verpakking) | 8,50€ (10,50€ voor een grote verpakking) |
| C | Symptomatische behandeling | 15,90€ | 10,50€ |
| Cs en Cx | Andere gedeeltelijk terugbetaalde geneesmiddelen | Zonder maximum | Zonder maximum |
| D | Niet-terugbetaalde geneesmiddelen | De volledige prijs | De volledige prijs |
Een grote verpakking bevat meer dan 60 eenheden. Sinds 1 januari 2026 betaal je minstens 2€ per terugbetaalde verpakking, in elke categorie, en 1€ met verhoogde tegemoetkoming. Dat minimum geldt niet in de ziekenhuisapotheek.
Soms kan de apotheker de derdebetalersregeling niet toepassen, bijvoorbeeld als de documenten voor terugbetaling ontbreken. Dan betaal je de volledige prijs en krijg je een formulier van contante betaling. Je bezorgt het aan je ziekenfonds en krijgt het terugbetaalde deel, volgens het RIZIV.
De maximumfactuur (MAF) is het jaarlijkse plafond voor de medische kosten van je gezin. Als het deel dat jij en je gezin betalen dat plafond bereikt, betaalt het ziekenfonds de rest van dat jaar volledig terug, volgens het RIZIV.
Je gezin zijn alle personen die op 1 januari op hetzelfde officiële adres wonen. Getrouwd zijn speelt geen rol. Ook wie alleen woont, is een gezin.
Dit eigen deel telt mee:
Er zijn 4 types MAF, volgens het RIZIV:
De plafonds voor 2026, uit de RIZIV-tabel met de inkomensschijven:
| Netto belastbaar gezinsinkomen (van 2 jaar eerder) | Plafond 2026 |
|---|---|
| tot 13.402,43€ | 270,60€ |
| van 13.402,44€ tot 23.977,39€ | 548,55€ |
| van 23.977,40€ tot 36.860,74€ | 792,35€ |
| van 36.860,75€ tot 49.744,15€ | 1.219,00€ |
| van 49.744,16€ tot 62.090,73€ | 1.706,60€ |
| vanaf 62.090,74€ | 2.194,20€ |
De sociale MAF heeft een plafond van 548,55€. Een kind jonger dan 19 jaar heeft een eigen plafond van 792,35€. Bij de MAF chronisch zieken daalt het plafond van het gezin met 121,90€.
Je hoeft niets aan te vragen. Als het eigen deel van je gezin 250€ bereikt, vraagt het ziekenfonds zelf de controle aan, een regel die sinds 2022 geldt, volgens het RIZIV. De eerste terugbetalingen komen meestal begin zomer, daarna maandelijks.
Weet je niet in welke schijf je valt? Je ziekenfonds zegt je het plafond van je gezin. Bij de eerste uitbetaling krijg je ook een attest. Is je inkomen sterk gedaald, bijvoorbeeld door langdurige werkloosheid? Vraag je ziekenfonds om je plafond te herberekenen op je huidige inkomen.
De verhoogde tegemoetkoming is het recht op een hogere terugbetaling voor gezinnen met een laag inkomen. Je betaalt minder voor raadplegingen, geneesmiddelen en ziekenhuis, volgens het RIZIV.
Je krijgt ze in sommige gevallen automatisch, bijvoorbeeld met een leefloon van het OCMW dat je minstens 3 maanden krijgt. Anders vraag je ze aan bij je ziekenfonds, met een verklaring over je inkomen en je laatste aanslagbiljet.
De inkomensgrenzen voor 2026, volgens het RIZIV:
| Jouw situatie | Maximuminkomen voor één persoon | Extra per bijkomende persoon in het gezin |
|---|---|---|
| Aanvraag in 2026, met het inkomen van 2025 | 28.054,93€ | 5.193,74€ |
| Bijzondere situaties (invalide, gepensioneerd, persoon met een handicap, minstens 3 maanden werkloos of arbeidsongeschikt, eenoudergezin): huidig inkomen, vanaf 1 september 2026 | 29.236,66€ | 5.412,51€ |
Het bruto belastbaar gezinsinkomen telt, ook inkomsten uit het buitenland. Een loon of huurinkomen uit Roemenië telt dus mee. Denk je dat je in aanmerking komt? Vraag het formulier aan je ziekenfonds.
Nee. De arts stuurt een eAttest en het bewijsstuk houd je zelf. Je stuurt alleen een papieren getuigschrift op, als je er een krijgt.
Het RIZIV noemt geen vaste termijn. Je volgt je dossier op met het nummer op het bewijsstuk en je hebt 2 jaar om terugbetaald te worden.
Een niet-geconventioneerde arts mag een supplement bovenop het tarief vragen. Dat supplement betaalt het ziekenfonds niet terug.
Nee. Zonder voorschrift is er geen terugbetaling, en geneesmiddelen van categorie D worden nooit terugbetaald.
Ja. Het ziekenfonds houdt ook rekening met inkomsten uit het buitenland, naast die uit België.
In Mijngezondheid, op de website of in de mobiele app. Hoe je inlogt, lees je in de gids over Mijngezondheid hieronder.