Geschreven door Dan Gabriel Miclos, DG Advisory · Geverifieerd: 28 september 2026 · 13 min leestijd
Ziekteverlof is de periode waarin je niet kunt werken door een ziekte of een ongeval in je privéleven. Je hebt drie dingen te doen. Je verwittigt je werkgever onmiddellijk, bezorgt op tijd een medisch attest en geeft je ziekte aan bij je ziekenfonds. In de eerste maand betaalt je werkgever, bij een arbeider springt het ziekenfonds bij vanaf dag 15. Daarna betaalt het ziekenfonds 60% van je brutoloon per dag, met een plafond.
| Periode van ziekte | Bediende, contract van minstens 3 maanden | Arbeider |
|---|---|---|
| Dag 1-7 | Werkgever: 100% van het loon | Werkgever: 100% van het loon |
| Dag 8-14 | Werkgever: 100% | Werkgever: 85,88% |
| Dag 15-30 | Werkgever: 100% | Ziekenfonds: 60%, begrensd. De werkgever vult aan met 25,88% van het loon tot het plafond en 85,88% erboven |
| Vanaf dag 31 tot een jaar | Ziekenfonds: 60% van het brutoloon per dag, begrensd | Ziekenfonds: 60% van het brutoloon per dag, begrensd |
| Na het eerste jaar (invaliditeit) | Ziekenfonds: 65%, 55% of 40%, volgens je gezinssituatie | Ziekenfonds: 65%, 55% of 40%, volgens je gezinssituatie |
Deze tabel geldt voor een ziekte of een ongeval buiten het werk. Voor een arbeidsongeval gelden andere regels: zie de gids Arbeidsongevallen.
Op 1 januari 2026 veranderden vijf regels die je rechtstreeks merkt.
Je wordt wakker met koorts en kunt niet gaan werken. Je verwittigt je werkgever onmiddellijk. De wet vraagt dat, behalve bij overmacht. Je werkgever moet het werk zonder jou kunnen regelen en je ziekte kunnen laten controleren.
Een medisch attest voor je werkgever (geneeskundig getuigschrift) bezorg je als de cao, het arbeidsreglement of je werkgever erom vraagt. De termijn staat in de cao of het arbeidsreglement. Staat er niets, dan heb je 2 werkdagen. Het attest vermeldt drie dingen: dat je niet kunt werken, hoe lang dat waarschijnlijk duurt en of je je naar een controle kunt verplaatsen.
Twee keer per kalenderjaar heb je geen attest nodig voor de eerste ziektedag. Die vrijstelling geldt voor een ziekte van één dag en voor de eerste dag van een langere ziekte. Je verwittigt je werkgever wel onmiddellijk. Verblijf je die dag niet thuis, dan geef je ook het adres waar je bent. Bedrijven met minder dan 50 werknemers mogen een attest vanaf de eerste dag vragen. Daarvoor hebben ze een nieuwe cao of een aangepast arbeidsreglement nodig.
Let op de termijnen. Verwittig je te laat, bezorg je het attest na de termijn of ontloop je de controle, dan verlies je het gewaarborgd loon voor de dagen daarvoor. Daarna volgt het ziekenfonds, met een ander formulier.
Gewaarborgd loon is het loon dat je werkgever je betaalt tijdens de eerste 30 dagen ziekte. Hoeveel je krijgt, hangt af van je statuut: bediende of arbeider.
Bereik je die maand anciënniteit tijdens je ziekte, dan krijg je loon voor de resterende dagen van de eerste 30. De werkgever betaalt alleen de dagen waarop je zou hebben gewerkt. Zaterdag en zondag in een vijfdagenweek tellen niet mee.
Je was weer aan het werk en wordt opnieuw ziek? Dat is herval. Voor ziektes die starten vanaf 1 januari 2026 betaalt de werkgever geen nieuwe maand als het herval binnen 8 weken valt. Die 8 weken tellen vanaf het einde van de ziekte waarvoor hij betaalde. Je krijgt wel de nog niet betaalde dagen van de gewaarborgde periode. De werkgever betaalt opnieuw de volledige periode als een attest aantoont dat het om een andere ziekte of een ander ongeval gaat. Waar de werkgever niet betaalt, neemt het ziekenfonds over.
De aangifte bij het ziekenfonds staat los van het attest voor je werkgever. De uitkering die je na de maand van de werkgever krijgt, hangt ervan af.
| Jouw situatie | Termijn voor de aangifte bij het ziekenfonds |
|---|---|
| Arbeider | 14 kalenderdagen, eerste ziektedag inbegrepen |
| Bediende | 28 kalenderdagen, eerste ziektedag inbegrepen |
| Werkloze | 7 kalenderdagen, eerste ziektedag niet inbegrepen |
Voorbeeld: je ziekte begint op 10 juli. Als arbeider geef je aan uiterlijk op 23 juli, als bediende uiterlijk op 6 augustus. Valt de laatste dag op een zaterdag, zondag of wettelijke feestdag, dan heb je tijd tot de eerste werkdag daarna. Zolang je in het ziekenhuis ligt, geef je niets aan. Je doet het meteen nadat je het ziekenhuis verlaat.
Op de lijst van het RIZIV staan, in alfabetische volgorde, de ziekenfondsen die in Vlaanderen actief zijn: CM, Helan, Liberale Mutualiteit, Neutraal Ziekenfonds Vlaanderen, Solidaris en Vlaams & Neutraal Ziekenfonds. Er is ook de Hulpkas voor Ziekte- en Invaliditeitsverzekering (HZIV). De termijnen zijn overal dezelfde.
Te laat kost geld. Je verliest 10% van je uitkering per dag, vanaf de dag waarop je recht zou hebben tot de dag van je aangifte. Het ziekenfonds kan in sommige gevallen van die vermindering afzien, bijvoorbeeld bij overmacht of een laag gezinsinkomen.
Sinds 1 januari 2026 dekt een attest voor het ziekenfonds hoogstens 3 maanden. De arts verlengt het telkens met 3 maanden, zolang dat nodig is. Bij een verlenging of als je binnen 14 dagen opnieuw ziek wordt, raadt het RIZIV aan om binnen 7 dagen aan te geven. Word je binnen 8 weken na je terugkeer opnieuw ziek? Geef het altijd aan, ook als de ziekte kort is.
Het ziekenfonds betaalt alleen als je aan drie voorwaarden voldoet.
Heb je eerder in Roemenië of een ander EU-land gewerkt? De Europese regels verplichten de verzekeringsinstelling om rekening te houden met verzekeringsperiodes in een andere lidstaat. Vraag je ziekenfonds welk bewijs het daarvoor nodig heeft.
In het eerste jaar krijg je 60% van je brutoloon per dag. De uitkering loopt in een zesdagenweek, van maandag tot zaterdag. Sinds 1 september 2026 is het maximum 113,62€ bruto per dag, voor een ziekte die begon vanaf 1 januari 2024. Op de uitkering wordt in het eerste jaar 11,11% bedrijfsvoorheffing ingehouden. Vanaf de derde maand geldt een minimumbedrag.
Voorbeeld, zonder plafond: bij een brutoloon van 100€ per dag krijg je 60€ bruto per dag. Een maand met 26 dagen van maandag tot zaterdag geeft 1.560€ bruto, vóór de inhouding van 11,11%.
Na een jaar ga je over naar invaliditeit. Het percentage hangt af van je gezin: 65% als je gezinslast hebt, 55% als je alleenstaande bent, 40% als je samenwonende bent.
Twee verschillende artsen kunnen je controleren. De ene werkt voor je werkgever, de andere voor het ziekenfonds.
De controlearts wordt gekozen door je werkgever. Je bent verplicht die controle te ondergaan. Roept hij je op naar zijn kabinet, dan ga je, tenzij je attest vermeldt dat je je niet mag verplaatsen. De verplaatsing betaalt je werkgever. De arts controleert alleen of je niet kunt werken en hoe lang dat duurt. De rest valt onder het beroepsgeheim.
Niet akkoord met zijn besluit? Je laat dat noteren op het verslag op het moment dat je het krijgt. Daarna kan elke partij binnen 2 werkdagen een arts-scheidsrechter vragen. Wie verliest, betaalt: sinds 1 mei 2026 130,58€ honorarium en 66,16€ administratieve kosten.
Het bedrijf kan via cao of arbeidsreglement een periode vastleggen waarin je thuis blijft voor controle. Die periode duurt hoogstens 4 uur na elkaar, tussen 7:00 en 20:00.
De adviserend arts is de arts van je ziekenfonds. Hij erkent je arbeidsongeschiktheid en kan je oproepen voor een onderzoek. De eerste 6 maanden kan alleen hij ze beëindigen. Vanaf de 7de maand kan ook de Geneeskundige raad voor invaliditeit (GRI) van het RIZIV dat doen. Ben je zonder geldige reden afwezig op een controle van de GRI, dan krijg je geen uitkering meer. Kun je niet komen? Bel meteen naar het nummer op de oproepingsbrief.
Je voelt je beter en gaat weer aan het werk? Je verwittigt je ziekenfonds schriftelijk binnen 8 dagen na het einde van je arbeidsongeschiktheid. Je gebruikt het formulier ‘aangifte van werkhervatting’.
Na 10 weken ziekte krijg je van je ziekenfonds een vragenlijst. Je stuurt die binnen 2 weken ingevuld terug. Op basis daarvan bekijkt men wat je nog kunt. Bezorg je de gegevens niet, dan word je uitgenodigd voor een gesprek. Wie herhaaldelijk zonder geldige reden wegblijft, ziet zijn uitkering stoppen of dalen.
Het Terug-naar-werktraject is vrijwillig. Je vraagt het op elk moment aan bij de Terug-naar-werkcoördinator van je ziekenfonds. Na een jaar ziekte kun je het ook starten bij de VDAB.
Je kunt aangepast werk doen terwijl je nog arbeidsongeschikt bent. Je geeft die werkhervatting aan en vraagt de toestemming van de adviserend arts uiterlijk op de werkdag ervoor. Het werk moet aangepast zijn aan je ziekte en je vermindering van geschiktheid moet minstens 50% blijven. Tot een vijfde van een voltijdse job daalt je uitkering niet. Boven dat vijfde daalt ze volgens de extra uren.
Sinds 1 januari 2026 betaalt je werkgever geen gewaarborgd loon als je opnieuw ziek wordt terwijl je deeltijds werkt met toestemming van de adviserend arts. Dan betaalt het ziekenfonds.
Het re-integratietraject bij je werkgever start de preventieadviseur-arbeidsarts. Je kunt het zelf op elk moment vragen, ook al in de eerste maand. Je werkgever kan het alleen vragen met jouw toestemming of als een inschatting toont dat je nog iets kunt doen. Bedrijven met minstens 20 werknemers moeten het binnen 6 maanden opstarten, als de inschatting toont dat je nog kunt werken. Die regel geldt voor ziektes die starten vanaf 2026. De arbeidsarts nodigt je minstens drie keer uit met een aangetekende brief. Ga je niet, dan riskeer je een sanctie van je ziekenfonds.
Ontslag tijdens een ziekte is mogelijk. Geeft je werkgever je een opzegging, dan loopt de opzeggingstermijn niet zolang je ziek bent. Ontslag wegens je ziekte is een ander verhaal. De antidiscriminatiewet verbiedt een andere behandeling op grond van gezondheidstoestand. Je werkgever moet dan aantonen dat hij je niet ontsloeg wegens je ziekte of dat de maatregel nodig was voor een legitiem doel. Unia ontvangt gratis meldingen van discriminatie op 0800 12 800. Zie ook de gids Ontslag en opzegging.
Ja, twee keer per kalenderjaar, sinds 2026. Je verwittigt je werkgever wel onmiddellijk. Bedrijven met minder dan 50 werknemers kunnen via cao of arbeidsreglement een attest vanaf de eerste dag vragen.
Het attest voor je werkgever vermeldt dat je niet kunt werken, hoe lang dat waarschijnlijk duurt en of je je naar een controle kunt verplaatsen. De controlearts controleert alleen de ongeschiktheid en de duur, de rest valt onder het beroepsgeheim.
Geen nieuwe maand, als het om dezelfde ziekte gaat: sinds 2026 geldt een hervaltermijn van 8 weken. Je krijgt de resterende dagen van de gewaarborgde periode, daarna betaalt het ziekenfonds.
Voor het ziekenfonds heb je voor een reis binnen de EU geen toestemming van de adviserend arts nodig, maar je meldt de periode aan de dienst uitkeringen. Je werkgever kan je de hele ziekte lang laten controleren. Zonder geldige reden niet thuis zijn tijdens de controleperiode kan gelden als ontlopen van de controle.
Nee. Je geeft je ziekte binnen 7 dagen aan bij je ziekenfonds en krijgt alleen een uitkering als de ziekte langer dan 7 dagen duurt, dan vanaf de eerste dag. Zie de gids Zelfstandig statuut.
De eerste maand krijg je je normale loon van je werkgever, die het terugkrijgt van de arbeidsongevallenverzekeraar. Daarna betaalt de verzekeraar je rechtstreeks. Zie de gids Arbeidsongevallen.