Geschreven door Dan Gabriel Miclos, DG Advisory · Geverifieerd: 28 september 2026 · 17 min leestijd
Ontslag nemen is vertrekken op jouw initiatief. Ontslagen worden is het einde van je contract op initiatief van de werkgever. In beide gevallen eindigt een contract van onbepaalde duur met een opzegtermijn, in weken, volgens je anciënniteit in de onderneming. Wie de opzegtermijn niet respecteert, betaalt een opzeggingsvergoeding. Op het einde geeft de werkgever je het formulier C4, ten laatste op je laatste werkdag.
| Situatie | Opzegtermijn | Werkloosheid na je vertrek |
|---|---|---|
| Je neemt ontslag | Tussen 1 en 13 weken, volgens anciënniteit | De RVA kan je 4 tot 52 weken uitsluiten |
| Je werkgever ontslaat je met opzeg | Vanaf 1 week; 62 weken bij 20 jaar anciënniteit | Ja, na de laatste dag van de opzeg |
| Je werkgever ontslaat je zonder opzeg | Je krijgt een opzeggingsvergoeding in plaats van de opzeg | Ja, na de periode die de vergoeding dekt |
| Ontslag om dringende reden | Geen opzeg en geen vergoeding | Bij eigen schuld: uitsluiting tussen 4 en 26 weken |
| Beëindiging in onderling akkoord | Zoals je afspreekt met je werkgever; geen formaliteiten, maar leg het schriftelijk vast | In principe beschouwt de RVA dit als vrijwillig vertrek |
De opzegtermijnen komen van de website van de FOD Werk, de federale overheidsdienst voor arbeid, gecontroleerd op 28.09.2026.
De opzegtermijn bij ontslag door de werknemer is maximaal 13 weken. Dezelfde regel geldt voor arbeiders en voor bedienden.
| Jouw anciënniteit in de onderneming | Jouw opzegtermijn |
|---|---|
| minder dan 3 maanden | 1 week |
| van 3 tot 6 maanden | 2 weken; 1 week als je begon vanaf 1 augustus 2026 |
| van 6 tot 12 maanden | 3 weken |
| van 12 tot 18 maanden | 4 weken |
| van 18 tot 24 maanden | 5 weken |
| van 2 tot 4 jaar | 6 weken |
| van 4 tot 5 jaar | 7 weken |
| van 5 tot 6 jaar | 9 weken |
| van 6 tot 7 jaar | 10 weken |
| van 7 tot 8 jaar | 12 weken |
| 8 jaar of meer | 13 weken |
Van 3 tot 6 maanden betekent: je hebt 3 maanden anciënniteit, maar nog geen 6. Vond je een nieuwe job nadat je werkgever je ontsloeg? Dan kan je sneller weg met een tegenopzegging: maximaal 4 weken.
De opzegtermijn van de werkgever stijgt veel sneller. De tabel geldt voor contracten die begonnen tussen 1 januari 2014 en 31 mei 2026.
| Jouw anciënniteit in de onderneming | Opzegtermijn van de werkgever |
|---|---|
| minder dan 3 maanden | 1 week |
| van 3 tot 4 maanden | 3 weken |
| van 4 tot 5 maanden | 4 weken |
| van 5 tot 6 maanden | 5 weken |
| van 6 tot 9 maanden | 6 weken |
| van 9 tot 12 maanden | 7 weken |
| van 12 tot 15 maanden | 8 weken |
| van 15 tot 18 maanden | 9 weken |
| van 18 tot 21 maanden | 10 weken |
| van 21 tot 24 maanden | 11 weken |
| van 2 tot 3 jaar | 12 weken |
| van 3 tot 4 jaar | 13 weken |
| van 4 tot 5 jaar | 15 weken |
| van 5 tot 6 jaar | 18 weken |
| van 6 tot 20 jaar | 3 weken extra per jaar: 21 bij 6 jaar, 33 bij 10 jaar, 60 bij 19 jaar |
| van 20 tot 21 jaar | 62 weken |
| meer dan 21 jaar | een week extra per jaar: 63 bij 21 jaar |
Voor nieuwe contracten veranderden in 2026 twee dingen. Begon je tussen 1 juni en 31 juli 2026, dan stopt de opzegtermijn bij 52 weken, vanaf 17 jaar anciënniteit. Begon je vanaf 1 augustus 2026, dan is de opzeg de hele eerste 6 maanden één week, en het plafond van 52 blijft.
Begon je contract vóór 2014? Dan bestaat de berekening uit twee delen en telt of je arbeider of bediende bent. In enkele sectoren hebben arbeiders ook eigen regels. Vraag de exacte berekening aan je vakbond of aan een jurist arbeidsrecht.
Anciënniteit telt bij dezelfde werkgever, zonder onderbreking. Opeenvolgende contracten bij dezelfde onderneming tellen mee, net als schorsingsperiodes, bijvoorbeeld ziekte. Werkte je eerst als uitzendkracht bij dezelfde onderneming, in dezelfde functie? Dan telt maximaal een jaar mee, maar niet als je zelf ontslag neemt.
De opzeg gebeurt schriftelijk. De brief vermeldt de begindatum en de duur van de opzegtermijn. Zonder die twee gegevens is de opzeg nietig, en wie hem gaf, is een vergoeding verschuldigd.
Als je zelf vertrekt, heb je drie mogelijkheden:
Je werkgever mag je niet gewoon een brief overhandigen. Hij kan je alleen met opzeg ontslaan via een aangetekende brief of via een gerechtsdeurwaarder.
De opzegtermijn begint op de maandag na de week waarin de opzeg werd meegedeeld. Voorbeeld: je geeft de brief op woensdag, de opzeg start de maandag erna.
Het contract loopt door: je werkt en krijgt je gewone loon. Je kan met je werkgever afspreken dat je niet meer komt werken, maar tot het einde betaald wordt.
Je hebt recht op betaalde afwezigheid om een nieuwe job te zoeken (sollicitatieverlof). De regel is dezelfde bij ontslag nemen en bij ontslag krijgen:
Word je ziek tijdens een opzeg die je werkgever gaf? Dan wordt de opzegtermijn geschorst zolang je ziek bent en loopt hij daarna verder. Hetzelfde geldt voor jaarlijkse vakantie, moederschapsrust of economische werkloosheid. Nam je zelf ontslag, dan wordt je opzeg nooit geschorst.
Je werkgever kan je ook ontslaan terwijl je ziek bent. Ziekte staat niet op de lijst van wettelijke beschermingen. De opzegtermijn begint pas te lopen als je terug bent.
De opzeggingsvergoeding is het bedrag dat betaalt wie het contract onmiddellijk beëindigt of met een te korte opzeg. Ze is gelijk aan het loon voor de ontbrekende opzeg of voor het resterende deel ervan.
Ook voordelen uit je contract tellen mee, bijvoorbeeld ploegenpremies of regelmatige overuren. Voor het variabele deel neem je het gemiddelde van de laatste 12 maanden.
Een maandloon zet je zo om in een weekloon: vermenigvuldig met 3 en deel door 13. Het voorbeeld van de FOD Werk: 2.500€ bruto per maand is 576,92€ bruto per week.
De vergoeding wordt in één keer betaald. Alleen een onderneming die erkend is in moeilijkheden of in uitzonderlijk ongunstige omstandigheden mag in maandelijkse schijven betalen. Zolang de vergoeding je dekt, krijg je geen werkloosheidsuitkering.
Een dringende reden is een ernstige fout die elke verdere samenwerking onmiddellijk en definitief onmogelijk maakt. Het contract eindigt zonder opzeg en zonder vergoeding.
De procedure is strikt en heeft twee termijnen:
Beide stappen kunnen in één brief. De werkgever moet de dringende reden bewijzen. Betwist je ze, dan beslist de rechter.
De arbeidsgerechten erkenden als dringende reden bijvoorbeeld ongewettigde afwezigheid, diefstal, misbruik van vertrouwen, insubordinatie of agressief gedrag. De regel werkt ook omgekeerd: ook jij kan meteen vertrekken als je werkgever een ernstige fout maakt.
In de privésector heb je het recht om de concrete redenen van je ontslag te kennen. Die regel komt uit cao 109 (collectieve arbeidsovereenkomst nr. 109) en geldt vanaf 6 maanden anciënniteit.
Heeft je werkgever de redenen niet zelf schriftelijk gegeven, dan vraag je ze per aangetekende brief:
De werkgever antwoordt aangetekend, binnen 2 maanden. Antwoordt hij niet of geeft hij geen concrete redenen, dan is hij een burgerlijke boete van 2 weken loon verschuldigd.
Een ontslag is kennelijk onredelijk als de reden niets te maken heeft met je gedrag, je geschiktheid of de noden van de onderneming. Bovendien zou een normale en redelijke werkgever er nooit toe beslist hebben. Dit geldt voor contracten van onbepaalde duur. De rechter kan 3 tot 17 weken loon toekennen.
Cao 109 geldt niet voor uitzendwerk via een uitzendkantoor, studentencontracten, collectief ontslag of sluiting van de onderneming. Bij een dringende reden heb je geen recht op de motiveringsbrief, maar je kan het ontslag wel betwisten.
Sommige werknemers zijn beschermd: de werkgever mag hen alleen ontslaan om een reden die los staat van die bescherming. Enkele voorbeelden uit de lijst van de FOD Werk:
Verkozen werknemersvertegenwoordigers in de ondernemingsraad of het comité voor preventie hebben een absoluut ontslagverbod. De uitzonderingen zijn een dringende reden en een economische of technische reden, met een speciale procedure.
Negeert de werkgever de bescherming, dan betaalt hij een opzeggingsvergoeding plus een forfaitaire beschermingsvergoeding. Die is niet cumuleerbaar met de vergoeding voor kennelijk onredelijk ontslag.
Het formulier C4 (werkloosheidsbewijs) is het document dat je meeneemt om een werkloosheidsuitkering aan te vragen. Je werkgever geeft het uit eigen beweging, ten laatste op je laatste werkdag.
Die plicht geldt bij elk einde van een contract: ontslag nemen, ontslag krijgen, dringende reden, einde van een bepaalde duur. Het kan op papier of elektronisch. Is het elektronisch, dan krijg je toch een afgedrukt formulier C4-ASR.
Voor een werkloosheidsuitkering ga je met je C4 naar een uitbetalingsinstelling. Je kiest de HVW, de openbare instelling, of een vakbond: ABVV, ACV of Synova. Je schrijft je in als werkzoekende bij de VDAB. Dat doe je op de dag van je aanvraag bij de uitbetalingsinstelling of binnen de 8 kalenderdagen daarna. Anders word je pas betaald vanaf de dag van je inschrijving.
Heb je nog geen C4? Ga toch vanaf je eerste dag zonder werk. De uitbetalingsinstelling geeft je een formulier C109, en je uitkering loopt vanaf de datum van je aanvraag.
Twee situaties hebben een extra regel: een opzeg waarin je vrijgesteld bent van werk en een ontslag met vergoeding. Je schrijft je dan in bij de VDAB binnen 2 maanden na de eerste vrijgestelde of gedekte dag. Anders riskeer je een uitsluiting van 4 weken.
Ontslag nemen zonder geldige reden heet werkverlating. De RVA kan je een verwittiging geven of je 4 tot 52 weken uitsluiten. De RVA kan een deel van de uitsluiting met uitstel opleggen. Zolang dat uitstel loopt, krijg je je werkloosheidsuitkering.
Hetzelfde geldt in principe voor een beëindiging in onderling akkoord. Ging het initiatief eigenlijk uit van de werkgever, dan is het geen vrijwillig vertrek.
Je wordt niet uitgesloten als je na je ontslag minstens 13 weken werkt voor je een werkloosheidsuitkering aanvraagt. Andere uitzonderingen: je vertrekt om je kind op te voeden of als zelfstandige te werken, minstens 6 maanden, en je vorige werkgever neemt je niet terug.
Het recht op doorstart bestaat voor werkverlating na 28.02.2026. Met minstens 3.120 arbeids- of gelijkgestelde dagen, ongeveer 10 jaar, wordt een uitsluiting van bepaalde duur een uitkering van maximaal 6 maanden. Je gebruikt het één keer, met het formulier C109-Doorstart, binnen 30 dagen na de beslissing.
Werd je ontslagen door eigen schuld? Dan kan de RVA je 4 tot 26 weken uitsluiten.
Sinds 1 maart 2026 is de werkloosheidsuitkering beperkt in de tijd. Voor een nieuwe aanvraag heb je doorgaans 312 arbeidsdagen in 36 maanden nodig. Je krijgt 12 maanden plus tot 12 maanden, afhankelijk van je loopbaan; maximaal 24 maanden. Elke 104 dagen beroepsverleden voegen een maand toe. Meer in de gids over werkloosheid.
Outplacement is begeleiding, betaald door je werkgever, om sneller een nieuwe job te vinden. Er zijn twee wettelijke stelsels.
| Stelsel | Wie heeft recht | Wat je krijgt |
|---|---|---|
| Algemeen | Elke ontslagen werknemer met een opzeg of vergoeding van minstens 30 weken, op elke leeftijd | 60 uur binnen maximaal 12 maanden |
| 45 jaar of ouder | Privésector, opzeg korter dan 30 weken, minstens een jaar anciënniteit | Een outplacementaanbod, verplicht voor de werkgever |
Het geldt niet bij ontslag om dringende reden. De werkgever doet zijn aanbod per aangetekende brief. In het algemene stelsel heb je 4 weken om te antwoorden; zwijg je, dan geldt het aanbod als aanvaard.
In het algemene stelsel met een vergoeding trekt de werkgever 4 weken van je vergoeding af voor outplacement, of je het nu aanvaardt of weigert. Je krijgt de volledige vergoeding alleen als de werkgever geen geldig aanbod doet, het niet uitvoert, of als je binnen 7 dagen aantoont dat je om medische redenen geen outplacement kan volgen.
Weigeren kan ook je werkloosheidsuitkering kosten. De VDAB kan je sanctioneren als je een verplichte outplacement weigert. Biedt je werkgever het niet aan, dan moet je hem schriftelijk in gebreke stellen; anders kan jij gesanctioneerd worden.
Werd je na 31.03.2025 ontslagen, met een opzeg of een vergoeding van minstens 30 weken? Dan heb je ook recht op een budget voor opleiding of coaching, terugbetaald door de RVA. De FOD Werk vermeldt een budget van 1.840€ voor 2026. Op dezelfde pagina, net als op de RVA-pagina van februari 2025, is de terugbetaling maximaal 1.800€. Vraag het exacte bedrag aan de RVA.
Bij je vertrek geeft je werkgever je verschillende documenten:
Voor vakantiegeld hangt de regel af van je statuut. Een bediende krijgt bij het einde van het contract vertrekvakantiegeld van de werkgever: 15,34% van het brutoloon. Het wordt betaald voor het lopende jaar en soms ook voor het vorige jaar.
Een arbeider krijgt vakantiegeld van het vakantiefonds, tussen 2 mei en 30 juni van het jaar na zijn ontslag. De vakantiedagen waar je recht op hebt, neem je ook in dat volgende jaar.
Een contract van bepaalde duur kan je alleen met opzeg beëindigen in de eerste helft, met een maximum van 6 maanden. De opzeg moet ook binnen die periode aflopen.
Daarna betaalt wie zonder dringende reden het contract verbreekt het loon tot de einddatum. Dat bedrag is begrensd tot het dubbele van de opzeg die bij een contract van onbepaalde duur zou gelden.
Voor geld dat je nog krijgt uit je contract heb je een jaar na het einde van het contract om naar de arbeidsrechtbank te stappen. De regel staat in artikel 15 van de wet van 3 juli 1978 betreffende de arbeidsovereenkomsten.
Betaalt je werkgever je vergoeding niet? Dan kan je voorlopige werkloosheidsuitkeringen krijgen. Je verbindt je dan om het geld te eisen, en binnen het jaar na het contract moet je een rechtsvordering bewijzen.
Nuttige stappen in de eerste week na je ontslag:
De wet vraagt een overhandigd geschrift, een aangetekende brief of een deurwaarder. Een e-mail volstaat niet. Overhandig de brief of stuur hem aangetekend.
Niet zeker: de RVA kan je 4 tot 52 weken uitsluiten. Werk je daarna minstens 13 weken, dan valt die uitsluiting weg.
Ja, ziekte beschermt je niet tegen ontslag. De opzeg van de werkgever wordt wel geschorst zolang je ziek bent en loopt daarna verder.
Vraag de redenen per aangetekende brief, ten laatste 2 maanden na het einde van je contract. De werkgever heeft 2 maanden om te antwoorden, anders is hij je 2 weken loon verschuldigd.
Het uitzendkantoor, niet het bedrijf waar je werkte. Voor contracten die op de voorziene datum eindigen, gebruikt het uitzendkantoor het formulier C4-uitzendkracht. Zie de gids over uitzendwerk.
Je dient een aangifte van schuldvordering in bij de rechtbank die het faillissement uitsprak, en een formulier F1 bij het Fonds voor Sluiting van Ondernemingen (FSO). Intussen kan je voorlopige werkloosheidsuitkeringen krijgen.